پرۆسەی دامەزراندن و پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت لە دوای بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەكان، یەكێكە لە بنەما سەرەكی و هەمیشەییەكانی هەر سیستمێكی دیموكراتی لە جیهاندا. بەڵام ئەوەی لە هەرێمی كوردستان بەدی دەكرێت، تا ڕادەیەكی زۆر دیاردەیەكی نامۆ و كەم وێنەیە لە فەرهەنگی سیاسیی هاوچەرخدا. هێشتا ئەنجامە فەرمییەكانی هەڵبژاردن بە تەواوی پەسەند نەكراون، كەچی دەبینین هەندێك لایەنی سیاسی لە ئێستاوە بڕیاری بایكۆت دەدەن و ڕایدەگەیەنن كە بەشداری لە پێكهێنانی كابینەی داهاتووی حكومەتدا ناكەن. ئەم جۆرە هەڵوێستە سیاسییە، لە ڕووی پرەنسیپە دیموكراتییەكانەوە، نیشانەی پرسیاری گەورە دروست دەكات. لێرەدا مرۆڤ ناچار دەبێت پرسیارێكی بنەڕەتی لە خۆی بكات: ئەگەر هێزێك متمانەی هاووڵاتیان بەدەست بهێنێت و ئامادە بێت مووچە و ئیمتیازاتی پەرلەمانتاری وەربگرێت، بەڵام ئامادە نەبێت بچێتە هۆڵی پەرلەمان و بەشداری لە تەواوكردنی نیسابی یاسایی و ڕاپەڕاندنی ئەركە نیشتمانییەكانیدا بكات، لەسەر چ بنەمایەك و بە چ مەبەستێك بەشداری لە پرۆسەی هەڵبژاردندا كردووە؟

لە لایەكی ترەوە، پێویستە ئەوە فەرامۆش نەكەین كە بارودۆخی ئێستای هەرێمی كوردستان دەخوازێت كار بۆ بنیاتنانەوە و كاراكردنەوەی دامەزراوە یەكگرتووەكان بكرێت. پێویستمان بە گەڕانەوەیە بۆ چەمكی «هەرێمێكی یەكگرتوو»، بە جۆرێك كە هەموو جومگە كارگێڕی و داراییەكانی، لەوانەش داهاتی دەروازە سنوورییەكان و گومرگ، لەژێر چەتری یەك ئیدارەی نیشتمانیدا كۆبكرێنەوە، ئەمەش بێگومان دەبێت بەپێی كێش و قورسایی و ئەنجامە ڕاستەقینەكانی هەڵبژاردن بێت.

خۆشبەختانە هێشتا دەرگای دانوستانەكان بە تەواوی دانەخراوە، بەتایبەتی لە نێوان دوو هێزە سەرەكییەكەی هەرێمی كوردستان، واتە پارتی دیموكراتی كوردستان كە زۆرینەی كورسییەكانی پەرلەمانی بەدەستهێناوە و زیاتر لە ٤٣٪ی دەنگەكانی بردووەتەوە، لەگەڵ یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان. هیچ ئاستەنگێكی لۆژیكی نییە كە ڕێگر بێت لە پێكهێنانی حكومەت، بەڵام پێویستە پرۆسەی پێكهێنانی كابینەی نوێ لە هاوكێشە سیاسییەكانی دەرەوە جیا بكرێتەوە. بەستنەوەی چارەنووسی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە ئەنجامەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق یان شێوازی دابەشبوونی هێز لە بەغدا، زیانی گەورە بە بەرژەوەندییە باڵاكانی خەڵك دەگەیەنێت. دواخستنی پێكهێنانی حكومەت نەك هەر بۆشایی كارگێڕی دروست دەكات، بەڵكو كار دەكاتە سەر ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتیان كە چاوەڕوانی خزمەتگوزاری و باشتركردنی بژێوی دەكەن. تەنانەت لایەنە نێودەوڵەتییەكان و چاودێرانی دەرەكیش هانی لایەنەكان دەدەن كە بە زووترین كات بكەونە سەر هێڵی جێبەجێكردنی خواستی هاووڵاتیان.

ئەگەر لایەنە سیاسییەكان ڕێز لە ئیرادە و دەنگی ڕاستەقینەی خەڵك بگرن، كێشەیەكی ئەوتۆ لەبەردەم پێكهێنانی حكومەتدا نامێنێتەوە. سەركەوتنی ئەم پرۆسەیە لەوەدایە كە هەمووان دان بەو ڕاستییەدا بنێن كە پێگەی پەرلەمانی و دەنگی خەڵك پێوەرە بۆ دیاریكردنی قەبارەی لایەنەكان. كێشەكان كاتێك ئاڵۆز دەبن كە لایەنێك دەیەوێت لە دەرەوەی شایستەی دیموكراسیی خۆی، داواكاری و پشكی زیاتر لە كابینەی نوێدا بەدەست بهێنێت، ئەمەش پرۆسەكە پەكدەخات.

سەبارەت بەو دەنگۆیانەی كە باس لە ئەگەری ئەنجامدانەوەی دووبارەی هەڵبژاردن دەكەن، دەبێت بزانین كە هەرێمی كوردستان ناوچەیەكی سەقامگیرە، بەڵام پێشبینیكردنی ئەنجامەكان كارێكی ئاسان نییە. ئەگەر هەڵبژاردنیش دووبارە بكرێتەوە، بەدوور دەبینرێت گۆڕانكارییەكی بنەڕەتی لە هاوسەنگیی هێز و ژمارەی كورسییەكاندا ڕوو بدات. كەواتە دووبارەكردنەوەی هەڵبژاردن نابێتە «چارەسەرێكی ئەفسووناوی» بۆ دەربازبوون لەم چەقبەستووییە سیاسییە. لە كۆتاییدا، ئەگەر حكومەتی فیدڕاڵ لە بەغدا ئەم دواكەوتنە بكاتە بیانوویەك بۆ سەپاندنی سزای دارایی یان گشتی بەسەر هاووڵاتیانی هەرێمدا، یان ئەگەر بیەوێت كاتێكی تر بۆ هەڵبژاردن بسەپێنێت، ئەوا باشترین چارەسەر ئەوەیە كە دامەزراوە یاسایی و دەستوورییەكانی ناوخۆی هەرێمی كوردستان خۆیان بڕیاری پێویست بدەن و بەپێی نەخشەڕێگەیەكی نیشتمانی، قۆناغەكانی داهاتوو دیاری بكەن.