ماڵئاوا قەرەنی جەمیل

لە ساڵی ١٩٧٦ - ١٩٧٧ پەیمانگەی هونەرەجوانەكان-بەشی شێوەكاریی لە بەغدا تەواو كردووە. پاش تەواوكردنی پەیمانگە لە ساڵی ١٩٧٧ – ١٩٧٨ بووەتە مامۆستای قوتابخانەی سەرەتایی لە گوندی (ڕوستێ‌)، بەڵام پاش چۆڵكردنی ئەم گوندە لەلایەن حكومەتی بەعسەوە، لە ساڵی ١٩٧٨ - ١٩٧٩ دەگوازرێتەوە قوتابخانەی سەرەتایی گوندی (ناوڕۆیین) لە شارۆچكەی دیانا.

قەرەنی جەمیل لە ساڵی ١٩٧٩ كوردستان بەجێدەهێڵێت و دەچێتە ئیتالیا، تا ساڵی ١٩٨٤ لە ئیتالیا دەمێنێتەوە و لەوێش هەر درێژە بە كاری هونەری شێوەكاری داوە و بە كارە هونەرییەكانی ژیاوە. لە ساڵی ١٩٨٤ لە ئیتالیاوە بەرەو ئیسپانیا ڕۆیشتووە، تاكوو ساڵی ٢٠٠٣ هەر لەوێ‌ كاری هونەریی كردووە.

ئەم هونەرمەندە گەورەیە لە ساڵی ٢٠٠٣ گەڕاوەتەوە كوردستان و بووە بە سەرنووسەری گۆڤاری شێوەكاری، هەروەها لە پەیمانگەی هونەرەجوانەكانی هەولێریش لە بەشی شێوەكاری بووەتە مامۆستا.

قەرەنی جەمیل سەر بە هیچ ڕێبازێكی دیاریكراوی هونەریی نییە و بە گوتەی خۆی» تابلۆكانی زادەی زەین و خەیاڵییەتی ئەوەی دەگاتە خەیاڵی بە فڵچە و بۆیە دەیانكاتە تابلۆیەكی هونەری»، زۆر لە قوتابی و فێرخوازەكانی ئەمڕۆ بوونەتە هونەرمەندی باشی بواری هونەری وێنەكێشان، ئیلهام لە كارەكانی وەردەگرن و دەیانەوێ درێژە بەو جۆرە كارە بدەن.

تابلۆكانی قەرەنی جەمیل تایبەتمەندن بە گەڕان بەدوای كات و شوێنێكی خەیاڵاویدا، كە تێیدا بەدواداچوون بۆ هەستی ناوەوەی مرۆڤ دەكات. ئەو حەزی لە كێشانی بوونەوەرەكان بووە و بە قووڵی حەزی لە سرووشت بوو، لەوانەش دەستكەوت و زیانەكانی. براون، لە سێبەرە جۆراوجۆرەكانیدا، زاڵە، بەو پێیەی منداڵی خۆی و شارەكەی خۆی، هەولێری بیردەخاتەوە. لەو شارە بچووكەدا دەژیا، كە ئەو كاتە تەنیا قەڵایەك بوو كە بە چەند خانوو و شەقامێك دەورە دراوە. لە دوا ساڵانی گەشتەكەیدا بۆ ئیسپانیا شێوازی نیگاركێشانی دۆزیەوە، سەرەتا تابلۆی بچووكی لەسەر كاغەز كێشا، بەڵام كاتێك گەڕایەوە بۆ كوردستان تابلۆكانی گەورەتر بوون و ڕەنگی ئاوی بەكارهێنا.

قەرەنی جەمیل پێی وایە چارەنووسی هەموو شتەكانی دونیا مردنە. «مرۆڤەكان دەژین و دواتر دەمرن، مرۆڤەكان بەدرێژایی ساڵان لە یەكتردا سەركەوتوو دەبن، شارەكان دروست دەكەن و شارستانیەتەكان دادەمەزرێنن، تەنیا بۆ ئەوەیە جارێكی دیكە گەشە دەكەنەوە». تابلۆكانی گوزارشت لە هیوای بەدی نەهێنراون لە گەشتەكەی بۆ ئیتاڵیا و ئیسپانیا.

لە ساڵی ١٩٧٧ پەیمانگەی هونەرەجوانەكانی لە بەغدا تەواو كرد، دواتر لە قوتابخانەیەكی حكومی لە كوردستان لە نزیك سنووری توركیا دەستی بە كاركردن كرد، بەڵام دوای ساڵێك ئەوێش بۆردومان كرا و لەناوچوو!.

قەرەنی جەمیل لە ساڵی ١٩٨٤ گەشتێكی بۆ ئیسپانیا كردووە و بۆ ماوەی دوو ساڵ لە شاری بەرشەلۆنەی پایتەختی هەرێمی كەتەلۆنیا ژیاوە. پاشان ڕووی لە باشوور كرد و لە گرانادا نیشتەجێ بوو بۆ لێكۆڵینەوە لە هونەرە جوانەكانی ئیسپانیا و كاریگەرییەكانی لەسەر ژیانی هاوچەرخ.

ئەو لە دیمانەیەكی پێشتردا دەڵێت: «گواستنەوە بۆ ئیسپانیا ئەزموونێكی زۆر گرنگ بوو بۆ من، من عاشقی هونەرمەندەكانی ئەوێ بووم، و باوەڕم وایە كە خەڵكی ئیسپانیا بەهۆی شەڕی ناوخۆوە هەستی سەختیان بەسەر بردووە، بۆیە حەزم دەكرد چاودێریی كاریگەرییەكانی ئەم كارە لەسەر هونەر بكەم».

لە ڕاستیدا هەر كەسێك شوێن كارەكانی جەمیل بكەوێت، هونەرەكەی وەك ئاوێتەیەك لە كەلتوری خۆی و كولتوورەكانی جیهان و عێراق و ڕۆژئاوا دەبینێتەوە.

قەرەنی جەمیل ڕۆڵێكی دیار و بەرچاوی هەبوو لە هاندانی ژینگەی ڕۆشنبیری لەو شوێنانەی ئاسەواری جەنگیان بەسەرەوە هەبووە. گۆڤارێكی هونەری بەڕێوە دەبرد، پێشانگای هونەری ئەنجام دەدا، سەرپەرشتیی پەرەپێدانی مۆزەخانەی هونەری مۆدێرنی لە هەولێر دەكرد و گەلەریی هونەریی خۆی كردەوە، كە تێیدا بەرهەم و كارە هونەرییەكانی خۆی نمایش كردووە. ئەو پێی وابوو گرنگیدان بە پێشختنی ڕۆشنبیری لە هەولێر زۆر باشتر بووە، شارەكە سیمای