نــــەورۆز و سەری ساڵی کوردی هێمای شکۆی نەتەوەیەک
نەورۆز و سەری ساڵی کوردی لە هەموو گەلی کورد پیرۆز بێت! لە هەر ساڵێکدا، کاتێک سروشت لە خەوی زستان هەڵدەستێت و بەهار دەستپێدەکات، گەلی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان و لە هەندەران یادی ئەم بۆنە گرنگە دەکەنەوە. ئەم جەژنە هەموو ساڵ بە داگیرساندنی مەشخەڵی ئاگر بە دەستی سەرۆک بارزانی بەڕێوە دەچێت، کە ئەمەش نیشانەی بەردەوامی خەبات و پاراستنی کەلتوور و ناسنامەی کوردییە.نەورۆز، کە بە واتای "ڕۆژی نوێ" دێت، مێژوویەکی دێرین و پڕ لە ئەفسانەی هەیە. بەناوبانگترین ئەفسانەی پەیوەست بە نەورۆز، چیرۆکی کاوەی ئاسنگەرە کە دژی پاشای زۆردار، زوحاک، ڕاپەڕی و گەلی لە ستەم ڕزگار کرد. ئەم ڕۆژە بووە هێمای خەباتی گەلی کورد دژی زوڵم و زۆرداری لە درێژایی مێژوودا.لە ڕوانگەی مێژووییەوە، نەورۆز بۆ سەردەمی ئیمپراتۆریەتی میدیا و پاشان ئیمپراتۆریەتی فارس دەگەڕێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، کوردەکان بە تایبەتی گرنگی بە نەورۆز دەدەن و وەک بەشێکی سەرەکی لە کەلتوور و ناسنامەی خۆیان دەیپارێزن.لە سەدەی بیستەمدا، نەورۆز گۆڕا بۆ هێمایەکی بەهێزی خۆڕاگری و بەرخۆدانی نەتەوەیی بۆ گەلی کورد. لە زۆربەی وڵاتانی ناوچەکە، ڕێگەی یادکردنەوەی نەورۆز قەدەغە کرابوو، بەڵام کوردەکان بەردەوام بوون لە یادکردنەوەی ئەم بۆنەیە وەک نیشانەیەک بۆ پاراستنی ناسنامەی خۆیان. ئەمڕۆ، نەورۆز بۆتە جەژنێکی فەرمی لە هەرێمی کوردستانی عێراق و بە شێوەیەکی فراوان لە باکووری کوردستان (تورکیا)، ڕۆژهەڵاتی کوردستان (ئێران) و ڕۆژئاوای کوردستان (سوریا) یاد دەکرێتەوە. هەروەها لە زۆر وڵاتی ئەوروپی و ئەمریکا، کوردەکانی هەندەران بە شێوەیەکی بەرفراوان یادی نەورۆز دەکەنەوە. داگیرساندنی مەشخەڵی ئاگری نەورۆز گرنگترین ڕێوڕەسمی ئەم جەژنەیە کە بە دەستی سەرۆک بارزانی بەڕێوە دەچێت. ئەم نەریتە مێژووییە لە هەموو ساڵێکدا دووبارە دەبێتەوە و بۆتە سیمبولێکی نەتەوەیی. ئاگر هێمای ڕووناکی و پاکبوونەوەیە و باوەڕ وایە کە باڵو کردنەوەی ڕووناکی ئاگر، تاریکی و خراپەکان دەڕەوێنێتەوە.لە دەوری ئاگری نەورۆز، خەڵک گۆرانی دەڵێن و هەڵپەڕکێ دەکەن. ئەمە دەربڕینی خۆشییە بۆ هاتنی ساڵی نوێ.جلی کوردی لە ڕۆژی نەورۆزدا، زۆربەی کورد جلی نەتەوەیی کوردی دەپۆشن کە ڕەنگاوڕەنگ و جوانن.
چەندین خواردنی تایبەت بۆ نەورۆز ئامادە دەکرێن، بۆ نموونە سمەنی کە هێمای بەرەکەت و ژیانە.لە سەردەمی ئەمڕۆدا، نەورۆز تەنها بۆنەیەکی کەلتووری نییە، بەڵکو بۆتە بۆنەیەکی سیاسیش. سەرکردەکانی کورد لە نەورۆزدا پەیامی گرنگ پێشکەش دەکەن و ڕێنماییەکان بۆ ئایندەی گەلی کورد دیاری دەکەن. هەروەها، لە نەورۆزدا یادی شەهیدانی کورد دەکرێتەوە کە گیانی خۆیان بەخشیوە بۆ ئازادی و مافەکانی گەلی کورد.یونسکۆ لە ساڵی ٢٠١٠دا نەورۆزی وەکو میراتێکی کەلتووری و مەعنەوی بۆ مرۆڤایەتی تۆمار کرد، کە ئەمەش گرنگی نێودەوڵەتی بەم جەژنە بەخشیوە.نەورۆز و سەری ساڵی کوردی تەنها جەژنێک نییە، بەڵکو هێمایەکە بۆ بەردەوامی و خۆڕاگری گەلی کورد لە درێژایی مێژوودا. لە هەر ساڵێکدا، کاتێک مەشخەڵی نەورۆز بە دەستی سەرۆک بارزانی دادەگیرسێت، پەیامێکی نوێ بۆ هیوا، یەکگرتوویی و ئازادی بڵاو دەبێتەوە. ئەم ڕێوڕەسمە مێژووییە بۆتە بەشێکی دانەبڕاو لە ناسنامەی کوردی و بەردەوامی خەباتی نەتەوەییمان. با نەورۆزی ئەمساڵ بێتە هۆی یەکگرتوویی زیاتری گەلی کورد و هەنگاوێک بێت بەرەو ئایندەیەکی گەشتر و پڕ لە ئاشتی و سەرکەوتن.نەورۆز و سەری ساڵی کوردی لە هەموو گەلی کورد پیرۆز بێت!

ڕێزان محەمەد