سەرۆکی رەوتی حیکمەی عێراقی و سەرکردەیەکی باڵای ئەو وڵاتە ستایشی پێشکەوتنی ەرێمی کوردستان دەکا و داوای سوودوەرگرتن لە ئەزموونی کوردستان بۆ وڵاتەکەی، دەکات.

ئەمڕۆ دووشەممە عەمار حەکیم، سەرۆکی رەوتی حیکمە وتارێکی لە کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان وتارێکی پێشکەش کرد و رایگەیاند، پەیوەندیی کوردستان و عێراق لە کەسایەتی و حکوومەتەکان گەورەترە.

کاتژمێر 12:15 خولەکی نیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە 10-6-2019، پەرلەمانی کوردستان کۆبوونەوەیەکی ئاسایی ساز کرد و تێیدا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان سوێندی یاسایی خوارد.



دەقی وتارەکەی عەمار حەکیم:

ستایشی ڕۆڵی سەرۆک بارزانی دەکەم

کە شوێن پەنجەی ڕوونە لەسەر ئاستی عێراقدا

ئەو مەلا مستەفامان بیر دەخاتەوە

هەروەها براکەی مام جەلال تاڵەبانی

هەروەها ئەو پەیوەندییەی پێشتر لە نێوان ئیمام حەکیم و مەلا مستەفا هەیبوو، هەروەها ئەو فەتوا مێژووییەی پشتیوانی لە گەلی کوردستان کرد، لە کاتێکی هەستیاردا بوو، ئەوکاتەی ڕژێمی لەناوچوو دەیویست هەموو گەلی کورد لەناو ببات، ئەو فەتوایە درا.

نێچیرڤان بارزانی کوڕی خوالێخۆشبوو ئیدریس بارزانییە، ئەو سەرکردەی بە رەوشت بەرزی و پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکەی ناسراوە.

لە هەرێمی کوردستان مێژووێک هەیە کە بە قوربانی و تێکۆشان ناسراوە. پەیوەندیی کورد بەم نیشتمانە تەنیا نابێت لە پەیماننامەکانی جەزائیر و لۆزان سەیر بکرێت، ناکرێت تەنیا لەو گۆشەیە سەیر بکریت کە لە سەردەمانی دیکتاتۆریەت و شاهانەوە سەیر بکرێت، بەڵکوو دەبێ لە گۆشەی جیاوازەوە ببینرێت.

دەکرێت بە تەواوی لێی ورد بینەوە، ئەو پەیوەندییەی کوردستان و عێراق لە کەسایەتی و حکوومەتەکان گەورەترە.

هەریمی کوردستان، بە تایبەتیش هەولێری مێژوو و بەردەوام، لە ڕابردوو و ئێستاشدا جێگەی شانازیی تەواوی عێراقییەکانە، ئێستا گەشەپێدانێکی زۆر لە ژێرخانەکەیدا دەبینرێت. پێشکەوتن لە ئاستی جیاواز لە هەرێمی کوردستان هەیە، ئەمە نموونەیەکە بۆ هەرێمی کوردستان و پەرلەمان هەژمار دەکرێت.

داوا کراوە سوود لە تاقیکردنەوەی هەرێمی کوردستان وەربگرێت و لە ناوەڕاست و باشووری عێراقیش ئەم ئەزموونە تاقی بکرێتەوە.

دیارترین هۆکاری سەرکەوتنی ئەم ئەزموونە، یەکڕیزیی لایەنە سیاسییەکانە لەناوخۆی هەرێم و لەنێوان هەرێم و بەغداش لەلایەکی ترەوە.



پۆستەکەی نێچیرڤان بارزانی پۆستێکی گرنگە، ئەو کەسێکە بە دادپەروەری ناسراوە و بەردەوام هەوڵی یەکڕیزی داوە، سلێمانی، دهۆک، هەڵەبجە و هەولێر و تەواوی شارەکانی دیکە، پێکهاتەیەکی تێکەڵاوە و ناکرێت هیچ پێکهاتەیەک دوور بخرێتەوە یاخود پشتگوێ بخرێت، ئەمەش ناکرێت لەسەر بنەمای ڕکابەری بێت، ناوازەییمان لە جیاوازیمانە و پێشکەوتنیشمان لە یەکڕیزیمانە.



ئێستا ئەو دۆخەی بە هەرێمی کوردستان و عێراق هەیە، ئەو وێنەیەی نیشان داوە کە گەلی عێراق لە پێکهاتەی جیاواز پێک دێت، لە بەسڕە عەرەب، لە سلێمانی کورد و لە باکوور و باشوور پێکەوە کورد و عەرەب خوێنیان لە عێراقدا تێکەڵاو بووە. ئەو ناکۆکییانەی لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی دیکە لە گۆڕەپانی سیاسیدا هەیە، ئەمە کێشەی گەلانی عێراق نییە، بەداخەوە میدیای ناوخۆیی بەرپرسە چونکە وێنە گەورەکە نیشان نادات و تەنیا سەرنجی لەسەر ناکۆکییەکان داناوە، دەبێت ئەوەش نیشان بدات کە چۆن گەلانی عێراق لە هەولێر و بەغدا یەکڕیزن.

گەلی عێراق چاوی لە ئێمە و هەنگاوەکانمانە، ئەوەش کاریگەری لەسەر ژیانی ئاسایی ئەوان هەیە، هەر کاتێک دوورکەوتینەوە لە حیکمەتی گفتوگۆکردن، ئەوا جارێکی دیکە ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گەلی عێراقمان خستۆتە مەترسییەوە.

داعش ئەو هەموو نەهامەتییەی هێنای، هێشتا برینەکەی ماوە، ئەگەر زیانەکانی ناکۆکیی ناوخۆیی کە هەیە، وای لێهات هەڕەشەی لە هەولێریش دەکرد، داعش لەسەر ئەو هزرە خۆی گەورە دەکات کە ناکۆکیی نێوان گەلان زیاتر بکات، دەمەوێت بەبیر بێنمەوە کە داعش و ئەجێنداکانی دوای داعش ئەوەیە، هەرگیز نایەوێت سەقامگیری هەبێت، ئەم کۆبوونەوەیەشمانی بە دڵ نییە. لێرە دەبێت بە ڕوونی پێیان بڵێین، ئێمە لە ڕابردوودا پێکەوە بووین و پێکەوە پێشێلکاریمان بەرامبەر کراوە، قەدەرمان ئەوەیە پێکەوە بین.

هەر لەم بۆنەیەدا لە هەرێمی کوردستانەوە ئەمە دەڵێم کە دەبێت هەندێک خاڵ هەیە کاری لەسەر بکەین، یەکەم نەهێشتنی تەواوی کێشەکان لەنێوان لایەنە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان، هەروەها لەنێوان هەولێر و بەغدا. قۆناغی ئێستا زۆر هەستیارە و ناوچەکەش بە قۆناغێکی هەستیاردا تێپەڕ دەبیت. ئەوەی وابزانێت ناکۆکییەکان کاریگەری نابێت، ئەوا خەیاڵ دەکات.

هەر وڵاتێک لەسەر بناغەی ژیانی هاوبەش بونیاد نەنرێت، پێش ناچێت، هەرێمی کوردستان تایبەتمەندییەکی تەواو ناوازەی هەیە و جیاوازییەکی بەرامبەر بە سەرجەم وڵاتانی فیدرالی درووست کردووە. چەند کێشەیەک لە دەستوور و بڕگەکاندا هەیە کە دەبێت بە گویرەی دەستوور چاویان پێدا بخشێنینەوە. داوا دەکەم لاپەڕەکانی ڕابردوو لەیاد بکرێت، خەونێکی نوێی کوردی دەست پێ بکرێت، ئەمەش دابەشکردنی سەروەتەکانیەتی لە نێوان گەلانی عێراق، هەروەها کار لەسەر بەرەوپێشبردنی وڵات بکرێت، خەونی کوڕانی ئەم وڵاتە مەرج نییە هەمان خەونی باوکیشیان بێت. ماددەی ١٤٠ و یاسای نەوت و غاز و خاڵە گومرگییەکان و بودجە، چەندین خاڵ هەن کە تائێستا چارەسەر نەکراون، ڕەنگە لەسەر ئەم پرسانە ناوە ناوە کێشە درووست ببێت، بۆیە داوا دەکەین تەواوی ئەم کێشانە چارەسەر بکرێت، بۆ ئەمەش دەبێت پەرلەمانی عێراق و کوردستانیش کاری لەسەر بکەن. نابێت ڕێگە بدەین لایەنە دەرەکییەکان دەستوەردان لە کاروباری نێوخۆی بکەن، دەتوانین گوزارشت لە سیاسەتی خۆمان بکەین، عێراق خۆی بڕیار دەدات، ڕێگە نادەین هیچ لایەنێک دەستێوەردان بکات.

دووەم ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە ئەمنییەکان لە ئاستێکی باڵا بێت لە نێوان عێراق و کوردستان، ئەگەر یەکڕیزیی کوردستان و عێراق نەبووایە هەرگیز نەدەهاتە جێ.

دەکرێ ناکۆکییەکان پشتگوێ بخرێن، ئەوەی لە کەرکووک و دیالە و دەوروبەری بەغدا ڕووی دا لەم دواییانە، کێشەی گەورەن و دەبێت چارەسەر بکرێت.

سێیەم: یەکڕیزیی سیاسی بەرامبەر ئەو دۆخەی لە ناوچەکەدا ڕوودەدان، عێراق جوگرافیاکەی لە شوێنێکی گرنگە و بە عەرەب، فارس و تورک و کورد دەورە دراوە، دەبێت هەڵوێستی روونمان هەبێت، ئەم ناوچەیە گرنگییەکی جوگرافیی هەیە، تەواوی شارەکانی عێراق، نهێنیی بەهێزیی عێراق و پێگە نێودەوڵەتییەکەی، لە تێکەڵەی جوگرافی و پێکهاتەکانە، چەند دەستێکی شاراوە هەن کە دەیەوێت هێزی عێراق کەم بکاتەوە، ئەمەش هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانی. دەبێت یەکڕیز بین و لە دەوری بڕیاری عێراقیدا کۆببینەوە، ئەمەش بەوە دێتە دی کە بەشداری لە بڕیاردان بکەین و بەرپرسیار بین لە پاراستنی هەیبەتی دەوڵەت.



دووبارە پیرۆزبایی لە نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان دەکەم.

سڵاو لە شەهیدانی عێراق و کوردستان

ڕێزم بۆ شەهید مەلا مستەفا بارزانی و شەهید سەدر











باسنيوز