زێباری: كوردستان هەمیشە شوێنی پێكەوەژیانی نێوان پێكهاتە ئایینی و مەزهەبییە جیاوازەكان بووە
لەم بارەیەوە، (د. دیندار زێباری)، سەرۆكی كۆمیتەی وەڵامدانەوەی ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەكان، لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەنووسیدا كە لە ئەنجومەنی وەزیران ساز كرابوو، ڕایگەیاند: ''كوردستان هەمیشە شوێنی حەوانەوە و نیشتەجێبوونی پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكان و نموونەی پێكەوەژیانی نێوان ئەم پێكهاتانە بووە.'' (زێباری) زیاتر گوتی: ''ڕەشنووسی دەستووری هەرێمی كوردستان هەنگاوی گرینگی هەڵگرتووە و پێكهاتەكانی دیكەی وەك كەمایەتی وێنا نەكردووە. لە ماددەی (5)ی ئەم ڕەشنووسەدا هاتووە كە: گەلی هەرێمی كوردستان پێك هاتووە لە كورد، توركمان، عەرەب، كلدان، سریان، ئاشووری، ئەرمەن و هاووڵاتییانی دیكەی هەرێمی كوردستان. بە هەمان شێوە لە ماددەی (20)، بڕگەی (2)ی ئەم ڕەشنووسەدا هاتووە كە، هەموو چەشنە جیاكارییەك لە بناغەی نژاد، ڕەنگ، ڕەگەز، زمان، پێگەی كۆمەڵایەتی، وڵاتنامە، بنەچە، ئایین، بیروباوەڕ، هزر، تەمەن، باری ئابووری، كۆمەڵایەتی، سیاسی، یان كەمئەندامی قەدەغە كردووە. لە لایەكی دیكەوە لە ماددەی (١٢٤)دا هاتووە كە ناكرێ ئەحكامی ئایینێكی دیاریكراو بەسەر پەیڕەوانی ئایینێكی دیكەدا بسەپێنرێت و پەیڕەوانی ئایینەكانی دیكەی نامووسڵمان، وەك كریستیان و ئێزدی بۆیان هەیە ئەنجومەنی ڕۆحانیی تایبەت بە خۆیان دابمەزرێنن، لەم ڕوانگەیەوە حكوومەتی هەرێم بە بەردەوامی هەڵی داوە بۆ پتەوكردنی گیانی تەبایی و پێكەوەژیانی نێوان گشت ئەو پێكهاتە ئایینی و مەزهەبی و نەتەوەییانەی لە هەرێمی كوردستاندا ژیان بەسەر دەبەن.''
(زێباری) ئاماژەی بەوەش كرد: ''لە دوای ئازادكردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣دا هەرێمی كوردستان تاكە شوێنە كە تێیدا هەموو پێكهاتە ئایینی و نەتەوەیی و مەزهەبییەكان هەست بە ئاسوودەیی دەكەن و، لە هەرێمی كوردستاندا هیچ كەسێك لەسەر جیاوازیی نەتەوەیی ڕووبەڕووی كێشە نەبووەتەوە. بەپێچەوانەوە حكوومەتی هەرێم بەردەوام پشتگیری لە پێكەوەژیانی ئایینی و نەتەوەیی دەكات بەبێ ڕەچاوكردنی جیاوازیی ئایینی، مەزهەبی و نەتەوەیی، هەروەها دەرگاكانی هەرێمی واڵا كردووە و تا ئێستا بە دەیان هەزار خێزانی كریستیان، ئێزدی، توركمان، شەبەك و عەرەب لە ناوچەكانی باشوور و ناوەڕاستی عێراق بۆ پاراستنی گیانی خۆیان ڕوویان لە هەرێم كردووە و حكوومەتی هەرێمیش بەپێی توانا هەموو ئاسانكارییەكی بۆ ئەنجام داون و ئێستایش وەكو هەموو هاووڵاتییەكی دیكەی كوردستان ژیانی ڕۆژانەی خۆیان بەبێ هیچ گوشارێك دەبەنە سەر.''
لە بارەی بەرگریكردنی هێزی پێشمەرگە لە پێكهاتەكانی هەرێمی كوردستان، (زێباری) گوتی: ''پێكهاتە نەتەوایەتی و ئایینییەكانی ئەم ناوچانە و تەواوی عێراق هەركاتێك هەستیان بە مەترسی كردبێت كۆچیان كردووە بۆ هەرێمی كوردستان، چونكە دڵنییان پارێزگارییان لێ دەكرێت، بارودۆخی ئەمنییان باشتر دەپارێزرێت، خۆشگوزەرانیی باشتریان بۆ دەستەبەر دەكرێت و مافەكانیان فەراهەم دەكرێت، هەروەها ئەو ناوچانەی دەرەوەی هەرێمی كوردستان، كە هێزی ئاساییش و پێشمەرگەی لێیە، لەوپەڕی ئارامی و ئاساییشدا بوون، بۆ نموونە پێش هاتنی داعش مانگانە لە پارێزگای نەینەوا و ناوچەكانی دیكە بە سەدان كردەوەی تیرۆریستی ئەنجام دەدرا، كە زۆربەیان لە دژی كەمەنەتەوە و ئایینییەكان بوون، كە لە ژێر كۆنتڕۆڵی هێزی پۆلیس و سوپای عێراقی فیدراڵدا بوون، بەڵام لەو ناوچانەی كە هێزی ئاساییش و پێشمەرگەی كوردستانی لێ بوو، بەدەگمەن كردەوەی تیرۆریستی ئەنجام دەدرا، چونكە هەبوونی هێزی ئاساییش و پێشمەرگە لەم ناوچانە بە ئامانجی بەرقراركردنی ئارامی و پاراستنی گیان و ماڵی هاووڵاتییان بووە.''
(دیندار زێباری) تیشكی خستە سەر گرینگیدانی حكوومەتی هەرێم بە لایەنی كولتووری و پەروەردەییی پێكهاتە ئایینی و نەتەوەیی و مەزهەبییەكانیش و ڕایگەیاند: ''حكوومەتی هەرێمی كوردستان گرینگی بە پەرەپێدانی ڕۆشنبیری و هونەری كەمەنەتەوە و ئایینییەكان لە كوردستان دەدات و ئەمەیش لە هەیكەلی كارگێڕیی وەزارەتی ڕۆشنبیریدا ڕەنگی داوەتەوە، بە بوونی دوو بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ڕۆشنبیری؛ یەكێكیان بۆ توركمان و ئەوی دیكە بۆ سریانی. بارەگای ئەم دوو بەڕێوەبەرایەتییە گشتییە لە هەولێرە و بەڕێوەبەرایەتیی سریانی لە دهۆك هەیە، هەروەها پاڵپشتیی دارایی ژمارەیەك ناوەندی ڕۆشنبیری، تیپی هونەریی توركمانی، كلدانی، ئاشووری، ئێزدی، لە لایەن وەزارەتەوە كراوە، لە ڕێگای هاریكاریكردنیان و گرینگیدان بە دابونەریت و كەلەپووری دێرینیان، وەك دامەزراندنی بەرێوەبەرایەتیی مۆزەخانەی سریانی و چاپكردنی سەدان كتێب بە زمانەكانی كوردی، عەرەبی، سریانی، توركمانی.''
سەبارەت بە بواری پەروەردەییش، سەرۆكی كۆمیتەی وەڵامدانەوەی ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەكان لەو كۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەدا گوتی: ''لە بواری پەروەردەییشدا هیچ تاكێكی پێكهاتە نەتەوەیی و ئایینییەكان ناچار نەكراوە، كە بە زمانی كوردی بخوێنێت، یان ڕێگرییان لێ كرابێت بە زمانی دایك بخوێنن، بەپێچەوانەوە بە دەیان قوتابخانە بە زمانی كەمەنەتەوەكان لە ناو هەرێم و ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێمدا هەیە. لە سیستەمی خوێندنی هەرێمی كوردستاندا ڕەچاوی خوێندن بە زمانی كەمایەتییەكان كراوە و لەم ڕووەوە دەیان قوتابخانە بە زمانی توركمانی هەیە، كە خوێندن تێیاندا بە زمانی توركمانییە و زۆربەیان لە شاری هەولێر، سلێمانی، ئیدارەی گەرمیان و كفرین و، هەمان سیستەمی وەزارەتی پەروەردەی هەرێم پەیڕەو دەكرێت و بۆ سەرپەرشتیكردنیان لە وەزارەتی پەروەردە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تایبەت بە خوێندنی توركمانی هەیە.''
(زێباری) ئەوەیشی خستە ڕوو: '' بە دەیان قوتابخانە هەیە تێیدا خوێندن بە زمانی سریانییە، بەتایبەتی لەو شوێنانەی كە كریستیانی زۆرە، وەك هەولێر/ عەنكاوە، شەقڵاوە، كۆیە، دیانا، هاودیان و هەرمۆتە لە كۆیە، هەروەها لە ناوچەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم وەك حەمدانییە، بەرتەللە، تلكێف، قەرەقۆش، كرملیس، ئەلقۆش. بەهەمان شێوە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تایبەت بە خوێندنی سریانی لە وەزارەتی پەروەردە هەیە. لە لایەكی دیكەوە دەستەیەكی تایبەت لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی پەروەردەی دهۆك سەرپەرشتیی خوێندنی ئایینی ئێزیدی دەكات، كە زۆربەیان لە سنووری شاری دهۆك و زیاتریش لە شاری مووسڵە.''
دەربارەی ناكۆكیی نێوان پێكهاتەكانی كەركووك، وەك لە ڕاپۆرتی كۆمیسیۆنی ناوبراودا ئاماژەی پێ كراوە، (زێباری) گوتی: ''لە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس، ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووک پێك هێنرا بە تەوافووق لە نێوان هەرچوار نەتەوەی کەرکووک، (كورد، توركمان، عەرەب، كلد و ئاشوور) و بەم شێوەیە بەردەوام بوو تا هەڵبژاردن ئەنجام درا لە ساڵی 2005دا، لە ڕۆژی 6/3/2005دا یەكەم ئەنجومەنی هەڵبژێردراوی پارێزگای کەرکووک دەستبەكار بوو، لەو كاتەوە تا ئێستا هیچ هەڵبژاردنێكی دیكەی ئەنجومەنی پارێزگا لە کەرکووک ئەنجام نەدراوە. لە هەڵبژاردنی 2005دا ئەنجومەنی هەڵبژێردراوی پارێزگای كەركووك لە (٤١) ئەندام پێك هات، كە بەم شێوەیەی خوارەوەیە:
لیستی برایەتیی كەركووك، كە لیستی هاوپەیمانیی كوردستان بوو (٢٦) كورسی. لیستی بەرەی توركمانی (٨) كورسی، لیستی (التجمع الجمهوری العراقی - عەرەبی سوننە) (٥) كورسی، لیستی (الائتلاف الاسلامی التركمانی) (1) كورسی و لیستی (التجمع الوطنی العراقی) (١) كورسیی هەیە، سەرەتا (عەبدولڕەحمان مستەفا)، كە كوردە، وەك پارێزگار هەڵبژێردرا، دواتر گۆڕانكاری لە پێكهاتەی پارێزگای کەرکووکدا كرا و بەڕێز (د. نەجمەددین كەریم) دەستنیشان كرا، وەك پارێزگاری کەرکووک، هەروەها چەند گۆڕانكاریی تریش كرا و ئێستا ئەنجومەنی پارێزگا بەم شێوەیە پێك هاتووە: كورد (١٨) كورسی، توركمانی سوننە (6)، توركمانی شیعە (5)، عەرەبی سوننە (٩)، كلد و ئاشوور (٣) کورسی.
ڕێزگرتن لە كەمایەتییە ئایینییەكان و ڕێگادان بە ئەنجامدانی سرووتە ئایینییەكانی تایبەت بە خۆیان، یەكێكە لەو بابەتانەیە کە ڕاپۆرتی كۆمسیۆنی ناوبراو ئاماژەی پێ داوە، لەم بارەیەوە (زێباری) ڕوونی كردەوە: ''حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە هەوڵەكانی بەردەوامە بۆ پتەوكردنی گیانی تەبایی و پێكەوەژیانی نێوان گشت پێكهاتەكانی و گرینگییەكی زۆر بە بابەتی پێكەوەژیانی نێوان ئایین و پێكهاتەكان دەدات، بۆ ئەم مەبەستەش لە وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئایینی، جگە لە مووسڵمانان، گشت پێكهاتە ئایینییەكانی دیکە، بەڕێوەبەرایەتیی گشتی و بەڕێوەبەرایەتیی تایبەت بە خۆیان هەیە، لەوانەش (ئێزدی، كریستیان، جوو، كاكەیی، زەردەشتی، بەهائی، سابیئە مەندائی) بۆ ڕاپەراندنی كاروبارەكانیان بەوپەڕی ئازادی و دوور لە هەر دەستتێوەردانێك و هاریكارییان دەكرێت بۆ ئەوەی كۆنگرە و كۆنفرانس و گردبوونەوەی خۆیان ئەنجام بدەن، ئەمەش یەكێكە لە كارە گرینگەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بۆ پتەوكردنی گیانی تەبایی و پێكەوەژیان لە نێوان پێكهاتەكانی هەرێمدا.''
(زێباری) گوتی: ''لە لایەكی دیكەوە پێكهاتە ئایینی و نەتەوەیی و مەزهەبییەكان بە پاڵپشتی و هاوكاریی حكوومەتی هەرێمی كوردستان ڕۆڵیان هەبووە، لە شەڕی بەرگری دژی داعش و ڕزگاركردنەوەی ناوچەكانیان، بۆ ئەم مەبەستەش لە ساڵی 2014 و پاش شەڕی تیرۆریستانی داعش و هێرشیان بۆ سەر چەند ناوچەیەكی كوردستان هێزی فەرمی و تایبەتیی كریستیان و ئێزدییەكان دامەزراوە، كە لە ژێر فەرمانی وەزارەتی پێشمەرگەدان، هەروەها بەم دوایییە هێزی بەرگری لە ئێزدیخانە خراوەتە سەر میلاكی وەزارەتی پێشمەرگە، كە لە نزیكەی (٤٠٠٠) پێشمەرگە پێك هاتوون، وەزارەتی پێشمەرگەوە سەرپەرشتییان دەكات و ڕاهێنان و چەك و پێداویستیی سەربازیشیان بۆ دابین دەكات، بۆ ئەوەی خۆیان بەرگری لە ناوچەكانی خۆیان بكەن و بەشداری بكەن لە ڕزگاركردنەوەی ناوچەكانیاندا، چونكە زۆربەی ئەو ناوچانەی كریستیان و ئێزدییەكان تێیدا نیشتەجێن، دەكەونە سنووری ناوچە كێشە لەسەرەكان.''
(زێباری) ئەوەشی خستە ڕوو: ''لەسەر داواكاریی عەرەبەكانی ناوچەكە بە تایبەتی لە ڕۆژئاوای مووسڵ، وەزارەتی پێشمەرگە لیوایەكی تایبەتی بۆ دانیشتووانی ناوچەكە دامەزراندووە بە ناوی لیوای (رۆژئاوای دیجلە)، كە گشت پێدوایستییەكانیان لە لایەن وەزارەتی پێشمەرگەوە بۆ دابین دەكرێت و لە (٢٠٠٠) كەس پێك دێت، كە خەڵكی ناوچەكانی زوممار، ڕەبیعە، عەیازییە و بەشێكیان خەڵكی شنگالن. خولی یەكەمی مەشقی (لیوای ڕۆژئاوای دیجلە) بە بەشداریی 954 پێشمەرگە كۆتایی هات و ئەركیان پاراستنی ناوچەكانیانە دوای كۆتاییهاتنی داعش و ڕێگاگرتن لە هەر هێرشێكی دیكەی هاوشێوەی داعش بۆ سەر ناوچەكانیان. گشت ئەم هێزانە لە دوای پرۆسەی ڕزگاركردنی مووسڵ ڕۆڵێكی گرینگیان لە ئازادكردنەوەی ناوچەكانیاندا هەبووە، بەتایبەتی لە شەڕەكانی ڕۆژئاوای شاری مووسڵ و باشیك و سنوونێدا.''
راپۆرتی كۆمیسیۆنی ناوبراو باس لەوە دەكات، گوایە لایەنە ئەمنییەكانی حكوومەتی هەرێم و هێزەكانی پێشمەرگە ڕێگا نادەن كەلوپەلی پێویست بگاتە ناوچە تازەئازادكراوەكان، بەتایبەتی لە ناوچەی شنگال و ئاستەنگی زۆر درووست دەكرێت بۆ ئەو كەسانەی كە بیانەوێ كەلوپەل بگەیەننە ئەو ناوچەیە، سەبارەت بەم بابەتە (دیندار زێباری) گوتی: ''زۆر جار لایەنە نێودەوڵەتییەكان حكوومەتی هەرێمی كوردستان تاوانبار دەكەن بەوەی كە ڕێگری لە هاتوچۆی هاووڵاتییانی سڤیلی ناوچە ئازادكراوەكان دەكات، بەڵام لە ڕاستیدا بە هۆی بەردەوامیی شەڕی داعش و مەترسیی ئەمنی، هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ هەندێك ڕێوشوێنی ئەمنییان گرتووەتەبەر، بەتایبەت لە هەندێ ناوچەی دیاریكراو، كە زووترین مەترسی دزەكردنی تیرۆریستانی لەسەرە، ئەم ڕێوشوێنانەش زیاتر بۆ پاراستنی سەروماڵی هاووڵاتییانە و ڕێگەگرتن لە دزەكردنی تیرۆریستان بۆ ناو كوردستان و ئەو میكانیزمەش یەكسانە، بەبێ جیاوازی بۆ هاووڵاتییانی ناوچەكە. بۆیە دامودەزگا حكومییەكانی ناوچەكە مامەڵەیەكی بەبێ جیاوازیی لەگەڵ هاووڵاتییانی ناوچەی شنگال كردووە، سەرەڕای كۆنتڕۆڵكردنی تەواوی ناوچەكە لە ڕووی سەربازییەوە.''
(زێباری) زیاتر گوتی: ''ئەو ماددانەی كە ڕێگایان پێ نادرێت ببردرێنە ناوچەكە، ئەوانەن كە دەتوانرێت بۆ مەبەستی درووستكردنی تەقەمەنی بەكار بهێنرێن، وەك یۆریا و كیمیا، بەڵام ماددەی بیناكاری، وەكو چیمەنتۆ و شیش و مەڕ و ماڵات ڕێگایان پێ دەدرێت، ببردرێن بۆ ناوچەكە بە پێی پێویستیی خەڵكی ناوچەكە، هەموو خەڵكی ناوچەكە و ڕێكخراوە خێرخوازی و مرۆییەكان و دامودەزگاكانی حكوومەت بۆیان هەیە بە ئازادی هاتوچۆ بكەن بێ ئەوەی ئاستەنگیان بۆ درووست بكرێت، بەڵام بۆ گواستنەوەی كەلوپەلی نێوماڵیان پێویستیان بە ڕەزامەندیی لایەنە پەیوەندیدارەكان هەیە، بەتایبەتی بەشی كاروباری ناوخۆ لە پارێزگای دهۆك، لایەنە ئەمنییەكان ڕێگری لە بردنە دەرەوەی كەلوپەلی ماڵ دەكەن، بۆ ڕێگاگرتن لە دزی و تاڵانكردنی ماڵی هاووڵاتییان، چونكە ئەم حاڵەتانە زۆر جار ڕوویان داوە لە ناوچەكەدا.''
هاوكاری بۆ هاووڵاتییانی ناوچەكە كراوە لەلایەن دامودەزگا پەیوەندیدارەكانی ناوچەكەوە، بەڵام لایەنە ئەمنییەكان گرفتیان هەیە لە كۆنتڕۆڵكردنی هاووڵاتییانی ناوچەكە بە گشتی، چونكە بەشیكیان بە پێی ڕێنماییەكانی پۆلیس و هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ مامەڵە ناكەن و سەرپێچیی یاسا و ڕێنماییەكان دەكەن. بۆ ڕێگاگرتن لەم سەرپێچیانە، لەم دواییەدا لێژنەیەكی تایبەت لە سەر ئاستی قایمەقامییەتی شنگال و پارێزگای دهۆك پێك هێنراوە، بۆ مەبەستی پێداچوونەوەی ڕێوشوێنەكان بۆ گواستنەوەی كەلوپەلی نێوماڵ و ئەو ماددانەی كە بۆ مەبەستی بیناسازی بە كاردێن، بۆ ئەوەی كارئاسانی زیاتر پێشكەش بە هاووڵاتییانی ناوچەكە بكرێت.''
سەبارەت بە مامەڵەكردنی دادگاكانی هەرێمی كوردستان لەگەڵ ئاوارەكان كە زۆربەیان لە پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكانن، (دیندار زێباری) ئاماژەی دا: ''لە هەرێمی كوردستان ژمارەیەكی زۆر ئاوارە و پەنابەر هەن، كە بەهۆی شەڕ و نائەمنییەكانی عێراق و سووریا ڕوویان لە هەرێمی كوردستان كردووە. بەتایبەتی لەگەڵ دەستپێكردنی گرتنی مووسڵ لە لایەن داعشەوە و هەروەها ناوچەكانی دیكەی عێراق، ژمارەیەكی زۆر ئاوارەی عێراقی ڕوویان لە هەرێمی كوردستان كرد، كە زۆربەیان لە پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكانن، بۆ ئاسانكاریی زیاتری ئەو ئاوارانەش، دادگایەكی تێهەڵچوونەوە (استئناف) لە ناوچەی شێخان كراوەتەوە، كە تایبەتە بۆ بەدواداچوون بۆ كێشەی ئەو ئاوارانەی كە خەڵكی پارێزگای نەینەوا و شاری مووسڵ و دەوروبەرین. واتا ئەگەر خەڵكی مووسڵ كێشەیەكی مەدەنی، یان تایبەتی نێو سنووری پارێزگای نەینەوایان هەبێت، ئەوە سەردانی ئەو دادگایە دەكەن. ئەگەر ئاوارەیەك لە سنووری دادگای تێهەڵچوونەوەی هەولێر، یان سلێمانی، یان دهۆك، تووشی تاوانێك، یان ڕووداوێك هات، ئەوە ئەگەر سكاڵا تۆمار كرا، هەر لە سنووری ئەو دادگایە، پرۆسەی دادبینیی بۆ بەڕێوە دەچێت، بە پێی یاسا بەركارەكانی عێراق و هەرێمی كوردستان، بەڵام ئەگەر لە ناوچەیەكی دیكەی عێراق تووشی ڕووداوێك، یان تاوانێك بوون، ئەوە لێرە بە پێی ئەوەی كە ئایا ناوبراو سكاڵای تۆمار كردووە، یانیش تاوانبارە، مامەڵەی لەگەڵدا دەكرێت و ئەگەر تاوانبار بێت، دەستگیر دەكرێت و بە پێی (اختصاص مكانی) مامەڵەی لەگەڵدا دەكرێت.''
(زێباری) ڕوونی كردەوە: ''ئەو مافە یاساییانەی دانیشتووانی هەرێمی كوردستان هەیانە لە ڕووی مەدەنی و سزاییەوە، بە هەمان شێوە بە پێی یاسا بۆ ئەو ئاوارانەیش دابین كراوە، كە لە ناوچە جیاجیاكانی عێراقەوە ڕوویان لە هەرێم كردووە بە مەبەستی گەیشتن بە دادپەروەری و ئاوارەكانیش دەگرێتەوە، بەو پێیەش مافی كڕین و فرۆشتن و بەكرێگرتنی خانوو و ئۆتۆمبێلیشیان هەیە. هەروەها لە ڕووی دەستخستنی بەڵگەنامە پێویستەكانەوە دامودەزگاكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان گشت پێداویستییەكانیان دابین كردووە، ئەمە جگە لەو خزمەتگوزارییانەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان پێشكەشیان دەكات لە هەموو بوارەكانەوە. بە شێوەیەكی گشتی لە هەرێمی كوردستان ئەم مافانە بە ئاوارە و ڕاگوێزراوان دراون: پێشكەشكردنی سكاڵا یان داوا لە (دادنووس، سەرۆكایەتیی دادگای تێهەڵچوونەوە) و دامودەزگاكانی دیكەی هەرێم، دەستخستنی مۆڵەتی شوفێری لە بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆ، سەردانیكردنی فەرمانگەی باج لە كاتی ئەنجامدانی مامەڵەی كڕین و فرۆشتن و دەستخستنی پاسپۆرت و بەڵگەنامە ڕەسمییەكانی دیكە لە كاتی ونبوونیان.''
لە كۆتاییی كۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەكەدا، كە بە ئامادەبوونی ژمارەیەك لە میدیای كوردی و بیانی بەڕێوە چوو، (دیندار زێباری)، سەرۆكی كۆمیتەی وەڵامدانەوەی ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەكان گوتی: ''یەكێك لە سەروەرییەكانی هەرێمی كوردستان پێشوازیكردن بوو لە نیزیكەی دوو ملیۆن ئاوارە و پەنابەر، كە بەشی زۆریان لە پێكهاتە ئایینی و نەتەوەیی و مەزهەبییەكان بوون، حكوومەتی هەرێمی كوردستان بەبێ جیاوازی و بە پێی توانای خۆی پێشوازیی لێ كردن و هاریكاری و پێداویستیی بۆیان دابین كرد، ئەمەش ڕەنگدانەوەی ئەوە كەلتوورە مێژووییەیە، كە دەیان ساڵە كوردستان پێی ناسراوە و هەمیشە پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكان كوردستانیان بە پێگەی خۆیان زانیوە و تێیدا هەستیان بە ئارامی و سەقامگیری كردووە و ڕووداوەكانی دوای ساڵی 2003ی عێراق و دواتر هاتنی تیرۆریستانی داعش، بەڵگەیەكی زیندووە كە هەمیشە كوردستان شوێنی پێكەوەژیانی نێوان پێكهاتە ئایینی و مەزهەبییە جیاوازەكان بووە.''
kdp-
