"جودابوون باشترین چارەیە"

لێژنا بلندا ریفراندۆمێ دکومبوونا خویا ئەڤرۆدا بریاردا شاندەکێ رەوانەیى بەغدا بکەن ژبۆ دان و ستاندنێ لسەر پرسا ریفراندۆمێ، مامۆستایەکێ زانینگەها دهۆک دبوارێ سیاسەتا نیڤدەولەتى دا گۆت، ئەڤ سەرەدانە بۆ بەغدا دگرنگن، جونکى هەرێما کوردستانێ تا نوکە پشکەکە ژ عیراقێ و ب ڤان سەرەدانان هەلویستێ نیڤدەولەتى و نافخۆیێ یێ سەرکردایەتیا سیاسى ل هەرێمى بهێز دکەڤیت و دوێ باوەرێ دامە حکومەتا عیراقێ رازى نابن کورد سەربەخۆ ببن.

راوێژکارێ ئەنجوومەنێ ئاسایشا هەرێما کوردستانێ (مەسرۆر بارزانى) دپەنەلێ واشنتوندا ل کونگرسێ ئەمریکا، کۆ تایبەت ب ریفراندۆم و سەربەخۆیى و پاشەرۆژا هەرێما کوردستانێ پرێڤەچوو، بارودۆخێ هەرێما کوردستانێ دا دیارکرن، دیسان ئەو نەدادپەروەریا حکومەتا عیراقێ بەرامبەر هەرێما کوردستانێ دکەت شرۆڤەکر، دهەمان دەمدا بەحس ل پێشلکاریێن هەمبەر مادێ 140 هاتیەکرن و نەدانپێدان ب مافێن پێشمەرگەیى وەک رێکخستیەکێ لەشکەرى ل عیراقێ و نەدانا بودجەیا هەرێمێ و هەبوونا مەترسیا تیرۆرا بەردەوام ل عیراقێ هاتەکرن، کۆ ئەڤە بووینە ئەگەر پرسا ریفراندۆمێ ئارستەیى هەمى پێکهاتەیێن لسەر ئاخا هەرێما کوردستانێ دژین بکەن، (هشیار زێبارى)، ئەندامێ لێژنا بلندا ریفراندۆمێ راگەهاند:" سەرکردایەتیا سیاسى ل هەرێما کوردستانى گەلەک بزاڤکرینە عیراقەکا نوو یا دیموکرات و فیدرال و دەستورى ئاڤادان بکەن، لێ ب سەربۆرەکا دوور و درێژ ئەم گەهشتینە وێ باوەریێ ئەڤ عیراقا مە حەز دکر پەیدا ببیت، کۆ رێزێ ل مافێن مللەتێ کورد و پێکهاتەیێن دیتر ل عیراقێ بگریت، ب هیچ شێوەکى مە ئەو عیراقە نەدیت ئەڤە ژلایەکى، ژلایەکێ دیتر ڤە هەرێما کوردستانى گەلەک خەبات کریە و قوربانى دایە و ب تایبەت پشتى ژناڤبرنا رژێما بەعس، ژبەر هندێ کەس نەشێت گازندێ ژ سەرکردایەتیا سیاسى ل کوردستانێ بکەت بۆ نە ئەنجامدانا بزاڤێن ئاڤاکرنا عیراقێ".

دەربارەیى گرێبەستەکا جڤاکى یا دناڤبەرا هەرێما کوردستانێ و عیراقێ ب ناڤێ دستور، ئەندامێ لێژنا بلندا ریفراندۆمێ خویاکر:" دستورێ عیراقێ دەربرین ژ هەمى هیڤى و مافێن (ئایینى- نەتەوەیى و شارستانى) یێن هەمى پێکهاتەیان دکەت، لێ ئەگەر لێزڤرینێ لڤێ تاقیکرنێ بکەین، بەهرا پتریا ڤان بەندێن دستورى ژلایێ دەستهەلاتا عیراقێ ڤە نەهاتینە بجهئینان و ئەڤ دەستهەلاتە ب رێژەیا زورینە د دەستێ شیعەیێن عیراقێ دایە و لدەمێ خودا مە پێشنیار کر بوو ئەم لژێر حوکمێ زورینە نەشێن بێژین، چونکى هەر ئەم د زەرەرمەندین بگرە ژ پەرلەمانى و جڤاتا وەزیران و هەمى دام و دەزگەهێن دیتر یێن حکومەتا عیراقێ، لێ بریار ئەو بوویە ئەڤ دستورە لسەر بنیاتێ پشکداریکرنا (ئابوورى- سیاسى و چواندنى... هتد) و ب سیستەمێ فیدرالى، ئەڤ دەولەتە پرێڤە بجیت و ب مخابنى ڤە ئەڤ چەندە نەهاتە بجهئینان، مە گەلەک کومبون و هەولدانکرن دگەل (حکومەت و پەرلەمان و کومبوونێن تایبەت) ژى لێ عیراق کرن، لێ ب هیچ رەنگەکى پابەندى دستورى نەبوو، لەوا گەهشتینە وێ باوەریێ جودابوون باشترین چارەیە".

پێشتر (هشیار زێبارى)، بۆ مالپەرێ فەرمیێ پارتى دیموکراتى کوردستان دیارکر بوو:" راستە سەرکردەیێن عیراقێ و (حەیدەر ئەلعەبادى) بخۆ ئەڤ داخویانى ب نە شەرعیەتکرنا ریفراندۆما هەرێما کوردستانێ داینە، لێ دگەل هندێ دبێژیت ژى ئەز چەکى بۆ هەرێما کوردستانێ رەوانە ناکەم، ژبەر ڤێ چەندێ ئەم ژى دبێژین ریفراندۆم مافەکێ مەیێ شەرعى و دەستورى یە، چونکى ب کەیفا چ کەسان نینە دستورى وەک خۆ و بۆ پەرژەوەندیا خو بکار بینیت و مافێن پێکهاتە و نەتەوەیێن دیتر پێشگوهـ ب هاڤێژیت، ئەگەر ئەو بێژن دستور دبێژیت عیراق یا ئێکگرتیە و خودان سەروەریە، بەلێ ما نەشێن بخوینن ژى کۆ دبێژیت ژى دستور زامنێ هەموو تشتەکى یە، یێ پێکگریێ ب دستورى نەکەت و مادەیا 140 بجه نەئینیت و مافێن پێشمەرگەیى نەدەتێ و رێزێ ل پێکهاتەیێن دیتر نەگریت، ئەم نە نەچارین پێگیریێ ب وى دستورى بکەین و مافێن خۆ ژدەست بدەین، حکومەتا عیراقێ پابەند دستورى نەبوویە و دەستهەلات و بریار یا ددەستێ واندا نەک ددەستێ مەدایە".

(د.هەوار نێروەیى)، مامۆستایێ زانینگەها دهۆک بۆ مالپەرێ فەرمیی یێ پارتی دیموکراتی کوردستان ئاماژەدا وێ چەندی، ئەو دان و ستاندنێن دناڤبەرا حکومەتا هەرێما کوردستانێ و حکومەتا عیراقێ دا، ل پشتى سالا 2003ێ، هاتینە کرن سەرنەگرتینە، جونکى حکومەتا عیراقێ ژ هزرا شوفینى یا عەرەب پەرێست نە بوریە، کۆ بشێت مافێن کوردان و پێکهاتەیێن دیتر بجه بینیت و کارا بکەت، لەوا کوردان بریارا ریفراندۆمێ دایە داکۆ ژ ڤان ئاستەنگان دەرباز ببیت و بگەهتە مافێن خۆ، ئەو ژى هەبوونا دەولەتەکا کوردیا سەربەخۆیە".

(د.هەوار نێروەیى)، کو پسپۆرە دبوارێ سیاسەتا نیڤدەولى دا گۆتژى": ئەڤ سەرەدانە بۆ بەغدا دگرنگن، جونکى هەرێما کوردستانێ تا نوکە پشکەکە ژ عیراقێ و بڤان سەرەدانان هەلویستى سەرکردایەتیا سیاسى ل هەرێمى یێ نیڤدەولەتى و نافخۆیێ بهێز دکەفیت و دوێ باوەرێ دامە حکومەتا عیراقێ رازى نابن کورد سەربەخۆ ببن و ئەڤە چەندە دێ سەنگا کوردان لسەر ئاستێ نیڤدەولەتى ب بەلگەڤە بهێز کەت".
kdp-
Top