لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان پڕۆفیسۆر تۆماس شوارتز تایبەتمەندی مێژوو لە زانكۆی میشیگان بۆ گوتى: لێڤاسانی هۆبز بە یەكێك لە كۆنترین كارە فەلسەفییە سیاسییەكان دادەنرێت كە پرەنسیپەكانی دەوڵەتی داناوە و ئەم بیرۆكەیەی خستۆتەڕوو. لە سەدەی حەڤدەدا بناغەی دانا بۆ مشتومڕ لە سەر دەوڵەتی ویستڤالی كە رێككەوتنی ئاشتی ویستڤالیا وەك یەكەم سیستەمی نێودەوڵەتی لێی دەڕواندرێت، كە چەمكی دەستێوەرنەدانی هێنایەئاراوە لەگەڵ پێدانی پێگەیەكی یەكسان بە دەوڵەتان. دەتوانم وێنای ئەوە بكەم كە ئەمە بایەخی هەیە بۆ خەڵكی ئەم ناوچەیە، واتە پرسێكی گرنگ و رێنیشاندەری دروستبوونی دەوڵەتی نوێ، بەدڵنیاییەوە ئەوەش بە لەبەرچاوگرتنی ئەگەری درووستبوونی دەوڵەتی كوردستان، یان كۆماری كوردی.

تۆماس شوارتز هەروەها گوتی: دروستبوونی دەوڵەت لە جەوهەردا مرۆڤی لە جەنگە ئایینییە ناوخۆییەكان دوورخستەوە كە ئەوروپا پێوەی دەیناڵاند، ئەمەش ماوەیەكی دوور و درێژی پێچوو، ئەویش پاش چاكسازی، هەروەها دوای ناكۆكی پرۆتستانەكان لەگەڵ كەنیسەی كاسۆلیكی. پێوەندی هەموو ئەمانە بە ئەمڕۆوە ئەوەیە كە لە ناو ئیسلامیشدا ناكۆكی هەیە لە نێوان شیعە و سوننەكان و ناكۆكییە نەژادییەكانی دیكە. بۆیە دروستبوونی دەوڵەتی نوێ لە ناوچەكەدا رەنگە ببێتە هۆی دامركاندنەوەی ئەو ناكۆكییە ئایینییە لە ناوچەكەدا.


شايانى باسه شوارتز هەروەها گوتی: ئەمریكییەكان تا رادەیەك ئازادییەكیان هەبوو لە ژێردەستی بەریتانیا، بەڵام لە كۆتاییدا هەستیان كرد بەریتانیا بەرژەوەندییەكانیان لەبەرچاو ناگرێت و سیاسەتی خۆی دەكات. پێموایە مەسەلەی سەرەكی لێرەدا ئەوەیە ئاخۆ ناسنامەی نیشتمانی خۆت هەیە یان نا، پێموایە لەو حاڵەتەی باستكرد، هەرچەندە دەسەڵاتی بەریتانی زۆر زاڵمیش نەبوو، بەڵام هێشتا ئەمریكی و هیندییەكان دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان دەویست. پێموایە كێشەی كوردەكان ئەوەیە لە ناوچەیەكی زۆر مەترسیداردان و دراوسێی زۆر خراپیان هەیە، بۆیە لە ئەمریكیەكان ناچن و پێموایە سەربەخۆییان زۆر قورس بێت.


لە كۆتایی قسەكانیدا تۆماس گوتی: هێشتا زۆر لە مێژوونووسان مشتومڕیان لەسەر ئەم بابەتە هەیە. پێموایە بێگومان ئەوەی یارمەتیدەری چەسپاندنی لیبڕاڵ دیموكراسی دا، بوونی بووژانەوەیەكی زۆر بەربڵاوی خەڵك بوو كە بێهیوا و تووڕە نەبوون. خەڵكی بێهیوا و هەژار ناتوانن دیموكراسی دروست بكەن، دەبێت ئاستێك لە بووژانەوە و چینی ناوەند هەبێت و خەڵكانێك هەبن كە راددەیەك سەربەخۆ بن، ئەمەش دەبێتە فاكتەر بۆ دیموكراسی. هەروەها بەرفراوانبوونی خوێندەواری بە دڵنیاییەوە بەشدارە لە دروستبوونی دیموكراسی و لیبڕاڵ دیموكراسیدا، واتە ئەمە پێویستی بە خوێندەواری و ئاستێك لە بووژانەوە و دەوڵەمەندی هەیە. بەدڵنیاییەوە، خوێندەواری و ئاستێك لە بووژانەوە و گەشەی ئابووری مەسەلەی سەرەكین بۆ چەسپاندنی دیموكراسی لیبڕاڵی لە دەوڵەتە دیموكراسییەكاندا.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1048)