لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان د.حەسەن سابیر پسپۆڕ لە قەواعیدی فقهی ئیسلامی لە زانكۆی سلێمانی بۆ گوتى: ئایینی پیرۆزی ئیسلام زوڵم و ناهەقی بەرامبەر كەس ناكات و دژی كوشتن و سەربڕین و دەركردن و ماڵوێرانی و هەتككردنی نامووسی مرۆڤەكانە، دژی كوشتنی منداڵ و ژن و پیاوی بەساڵاچووە، هەر بۆیە ئایینی پیرۆزی ئیسلام بەهەموو شێوەیەك بێبەرییە لە هەموو هەڵسوكەوت و ئەو كار و كردەوانەی كە تیرۆریستانی داعش بە ناوی پیرۆزی ئیسلامەوە ئەنجامی دەدەن. ئەمەش تەنیا بۆچوونی من نییە، بەڵكو لە ناو زانایانی گەورە و مەرجەعە گەورەكانی ئەهلی سوننە لە نێو جیهانی ئیسلامیدا فیكری داعش رەتدەكەنەوە. هەر بۆیە ئەگەر توێژینەوەی زانستی لە سەر ئەم رەفتارانەی داعش بكەین، دەبینین هیچیان لەگەڵ ئایینی پیرۆزی ئیسلام یەك ناگرێتەوە. لەبەر ئەوەی زۆر دەقی قورئان و فەرموودەكانی پێغەمبەر (د.خ) راستییەكان دەسەلمێنێت. هەر بۆ نموونە پێغەمبەر (د.خ) رێنمایی هاوەڵانی كردووە لە شەڕدا رەفتاریان چۆن بێت و لەمبارەوە فەرموویەتی: (لا تقتلوا صبیا ولا امرأە ولا شیخا كبیرا ولا مریضا ولا راهبا) واتا لە شەڕدا تەنیا ئەو كەسەی بۆ كوشتنی تۆ رووبەڕووت دێت، بۆت هەیە بیكوژی، تەنانەت ئەگەر تەسلیمت بوو نابێت بیكوژی.


حەسەن سابیر هەروەها گوتی: ئەوەی ئەم تیرۆریست و توندڕەوانە دەیكەن، دەیسەلمێنێت كە بیروباوەڕیان دوورە لە هەقیقەتی ئیسلامەوە. ئەگەر بكەوینە بەردەستیان كوشتنی ئێمەیان حەڵاڵ كردووە، ئەمە كەی لەناو دەقی پیرۆزی قورئان و فەرموودەكاندا هەیە، تەنانەت كاتێك ئالان ئەو منداڵە كوردەی لە كەنار دەریاكە دۆزرایەوە و خنكابوو، ئەم كارەساتە هەموو گەلانی دنیا و سەركردەكان و حكومەتەكانی رۆژئاوای هەژاند و سنوورەكانیان كردەوە و بڕیاری زۆر بوێرانەیان بەرامبەر كۆچبەران دەركرد، كەچی لە وڵاتە عەرەبی و ئیسلامییەكان و سەركردەكانیان هەستمان بەوە نەكرد، بە پێچەوانەوە قسەی خراپیان كردو یەكێك لەو قسانەی كە كردبوویان و لە وتاری هەینیدا باسمكرد دەڵێت: «منداڵەكە منداڵێكی كوردە و عەرەب نییە، پێویست ناكات بۆ منداڵی غەیرە عەرەب و كافرەكان بگرین، ئەوانە خەڵكی دۆزەخن و جەهەننەم چاوەڕوانیان دەكات. ئایا نازانی تاكوو بە داری بچووك ئاگرەكە نەكەیتەوە، داری گەورە ئاگر ناگرێت؟» ئەمە هەمان هەڵوێستی داعشە و بەو شێوەیە سەیری ئێمە دەكەن.

شايانى باسه سابیر هەروەها گوتی: سوپاس بۆ خوا، كوردستان لە دێرزەمانەوە شوێنی پێكەوەژیانی هەموو نەتەوە و ئایینە جیاجیاكان بووە و موسڵمان و مەسیحی و ئێزیدی و جوولەكەی تێدا بووە، تەنانەت كەسانێك هەبوون ئایینیان نەبووە، لەم كەلتوورەی لێبوردەییەدا نەتەوەی كورد رۆڵی گرنگی بینیوە لە قووڵكردنەوەی ئەم گیانی پێكەوەژیانە، ئێستاش گرفت و كێشەكانمان نەگەیشتۆتە ئەوەی ئێمە رك و كینەمان دەرهەق بە یەكتر هەبێت. گرنگە ئەمڕۆ بزانین چۆن باوك و پاپیرانمان پارێزگارییان لەم پێكەوەژیانە كردووە، كارێكیش نەكەین كە جیاوازی و ناكۆكی توند لە نێوان نەتەوە جیاجیاكان و ئایین و ئایینزاكان دروست بێت، بەتایبەتی لەم قۆناخەدا كە كۆمەڵێك بیروبۆچوونی توندڕەوی جیاواز هاتۆتە ئەم وڵاتەوە كە خوڵقێنەری رك و كینە و دووبەرەكییە و كارێكی وادەكات ئێمە بەزەییمان بەیەكتردا نەیەت. هەر بۆیە كاتێك لەو بیروبۆچوونە توندوتیژییە دوور بكەوینەوە، ئینشائەڵڵا پارێزگاری لە پێكەوەژیان دەكەین و دوور دەبین لە هەموو كێشە و گرفتێك.

لە كۆتایی قسەكانیدا حەسەن هەروەها گوتی: ئایینی پیرۆزی ئیسلام باوەڕی بە مافی هەموو كەسێك هەیە بە موسڵمان و غەیرەموسڵمانیشەوە. باوەڕی بە هەموو نەتەوەكان كردووە و جیاوازی لە نێوان رەگەزەكان نەكردووە، تەنانەت لە ئیسلامدا نییە كەسێك بە زۆرەملێ ئیسلام بكرێت، مەگەر بە ئارەزوومەندی بێت و پێی خۆش بێت. ئایینی پیرۆزی ئیسلام هاندەر و پاڵپشتی یەكڕیزی نێوان موسڵمانان و پتەوكردنی رۆحی پێكەوەژیانی نێوان ئایین و ئایینزاكانە. خودای گەورەو میهرەبان خوتابەكەی بە (یا أیها الناس إنا خلقناكم من ذكر وأنثی و جعلناكم شعوبا و قبائل لتعارفوا إن أكرمكم عند اللە أتقاكم) دەست پێ دەكات و نەیفەرمووە: (یا ایها المؤمنین) یاخود (یا ایها المسلمین) .




بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1043)