لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان د.عەبدولحوسێن شەعبان تۆێژەر و بیرمەندی عەرەبی لە دیمانەیەكی تایبەتی گوتى: ئاشكرا و دیارە بنەماڵەی بارزانی چ رۆڵێكی گرنگیان لە سەركردایەتی گەلی كورد گێڕاوە، ئەوجا ئەم سەركردایەتییە لە ژێر رابەرایەتی مستەفا بارزانی نەمر بووبێت، یان دوای ئەو لە ژێر سەركردایەتی كوڕ و نەوەكانی، ئەوانیش بە هاوكاری لایەنە كوردستانییەكانی دیكە توانیویانە رۆڵێكی گەورە لە دامەزراندنی ئەم كیانە كوردییە ببینن و بەشدارییەكی گرنگیان لە سەركردایەتی گەلی كوردا هەبووە بۆ بەدەستهێنانی ئەم دەستكەوتانەی كورد كە لە پێناویدا خەبات و قوربانیدانێكی زۆری هەبووە. بۆیە ئەم ئەزموونە لە ئێستادا رووبەڕووی چوار تەحەددی گەورە بۆتەوە، پێش هەموویان پاراستنی یەكڕیزی كوردستانییە، ئەگەر خوانەخواستە ئەم یەكڕیزییە درزی تێبكەوێت، ئەوا ئەم ئەزموونە لەبەریەك هەڵدەوەشێت، بۆیە دەبێت ئەم یەكڕیزییە وەك بیلبیلەی چاوەكان بپارێزرێت. تەحەددی دووەم مەترسیی تیرۆرە، بەتایبەتیش مەترسی تیرۆریستانی داعش، كە توانی لە حوزەیرانی 2014 موسڵ داگیر بكات، ئەمەش وایكردووە پایتەختی هەرێمی كوردستان هەر هێندەی بەردهاویشتنی دەست لە داعش دوورە، بۆیە هەتا ئەو كاتەی داعشییەكان بە تەواوی ریشەكێش دەكرێن، مەترسییان لە سەر كوردستان هەر دەمێنێت.


د.عەبدولحوسێن شەعبان هەروەها گوتی: من گرووپە رۆشنبیرییەكان، یان فرەیی رۆشنبیری، یان هەمەڕەنگی رۆشنبیری بەكاردەهێنم، ئەمەش وادەبینم كە زۆر نزیكە لە پرەنسیپی یەكسانییەوە، لەم چوارچێوەیەشدا تەنیا یەك كورد بەرامبەر هەموو عەرەبە، لەبەر ئەوەی ئەو كوردە ئاماژەیە بۆ نەتەوەیەك، هەروەها یەك عەرەبیش بەرامبەر هەموو نەتەوەكانی دیكەیە، بۆ ئایینەكانیش هەر بەو جۆرەیە، یەك كریستیان بەرامبەر هەموو موسڵمانانە، هەروەك چۆن موسڵمانێك بەرامبەر هەموو ئایینەكانی دیكەیە، ئەمەش لەبەر ئەوەیە هەریەك لەمانە دەربڕی تایبەتمەندی و ناسنامەیەكن و سیمای تایبەت بە خۆیان هەیە، بەم مانایە پرسیار ئەوەیە، ئایا ناسنامە هۆڵێكی داخراوە، یان دوورگەیەكی كراوەیە؟ لەوانەیە ئەم مانایە زیاد و كەمی لێبكرێت، بەڵام مەرجی سەرەكی و بنەڕتی بۆ ناسنامە، بوونی زمانێكی هاوبەشە، بێگومان ئەم ناسنامانە پێكەوە دەتوانن باسی مێژوو و شارستانیەتی هاوبەش بكەن، بەڵام زمان توخمی سەرەكییە كە دەبێتە فاكتەری پێكەوە بەستنەوەی ئەو پێكهاتە مرۆڤایەتییە كە بە رێگەی زمان و تێگەیشتنی هاوبەش پێكەوە دەبەسترێنەوە، هەربۆیە كاتێك دەڵێن كورد یەك نەتەوەیە و لە میانەی رێككەوتنەكانە ئیمپریالییەكاندا بە زۆر دابەشكراوە.

شايانى باسه شەعبان هەروەها گوتی: نەوت لە ئێستادا تەواوی تەوەری ژیان لە عێراقدا پێكدەهێنێت، واتە ئەوەی توانی كۆنتڕۆڵی نەوت بكات، دەتوانێت حوكمی عێراقیش بكات، هەربۆیە ئەگەر كوردستان بوو بە خاوەنی نەوت، ئەوا دەتوانن كیانی سەربەخۆیان دوور لە گوشاری دەرەكی و ئیقلیمی و ناوخۆیی بەڕێوەبەرن، ئەم هۆكارەش هەتا ئێستا كێشەیەكی زۆری لەسەرە، بەشێكیشی پێوەندی بە تێڕوانینی ستراتیژیی كوردەوە هەیە. پرسیار ئەوەیە ئەگەر كوردستان دەیەوێت لەگەڵ دەوڵەتی عێراق بێت، ئەوا پرسی نەوت پێویستە بە هەمانگی لەگەڵ عێراق مامەڵەی لەگەڵ بكرێت، ئەگەر باوەڕی بەوە نییە دەبێت سەربەخۆیانە مامەڵە لەگەڵ دۆسێی نەوت بكات. بۆیە لێرەدا بۆ ئەم پێوەندییە دەبێت گونجانێكی یاسایی ئابووری نەوتی بدۆزرێتەوە، ئەم پێوەندییە لە دەستووردا بە شێوەیەكی ئاڵۆز و مەلغووم چارەسەری كردووە، ئەمانە گرنگترین ئەو تەحەددییانەن كە لە ئێستادا رووبەڕووی ئەم هەرێمە دەبنەوە، هەتا ئەگەر كێشەی دیكەش هەبێت، وەك كێشەی ماددەی 140 و ناوچەكانی دیكەی وەك كەركووكیش هەبن، بەڵام بە بەراورد بەو تەحەددییانەی ئاماژەم پێكرد، ئەمانە كێشەی دیاریكراو و بچووكن.


لە درێژەی قسەكانیدا د.عەبدولحوسێن گوتی: هەتا ئێستا بەڕێوەبردنی كاك مسعود بارزانی بۆ ئەم تەحەددییانە حەكیمانە و سەركەوتووانە بووە، لە هەمانكاتیشدا لە مامەڵەكردنی لەگەڵ شێوازی ئەم بەڕێوەبردنە نەرم بووە، هەر بۆیە توانیویەتی هەندێك جار بە بەكارهێنانی گوشار و هەندێك جاریش بە شێوازی دیپلۆماسی، ئەم دەستكەوتانە لەسەر ئاستی ناوخۆی كوردستان و لەسەر ئاستی ئەوەی پێوەندی بە حكومەتی فیدڕاڵییەوە هەیە، بۆ گەلی كوردستان مسۆگەر بكات. بەڵام ئەمانە بەس نین، بەتایبەتی ئەگەر كێشە سیاسییە ناوخۆیی و ئابووری و كۆمەڵایەتی و كێشەكانی دیكە لەگەڵ حكومەتی فیدڕاڵی لەبەر چاو بگرین، بۆیە لەم چوارچێوەیەدا و لە ماوەی ئەو ساڵانەی بەڕێز مسعود بارزانی سەركردایەتی ئەم ئەزموونەی كردووە، ئەم ساڵانە ئەزموونێكی بۆ پەیدا كردووە و كەڵەكە بووە و لەو ماوەیەدا وەك دەوڵەتمەدار سەركردایەتی كردووە، بۆیە كوردستان پێویستی بە توانا و لێهاتوویی بەڕێز مسعود بارزانی و تواناكانی دیكەی كوردستانیش هەیە، بەپێی دەستووری كوردستان سەرۆكایەتی دەستاودەستكردنە، بۆیە هەتا ئەگەر گریمانەی ئەوە بكەین و لە كوردستان هەڵبژاردن بكرێت و هەرێمی كوردستان سەرۆكێكی تازەشی هەبێت.

لە كۆتایی قسەكانیدا دكتور گوتی: رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەم شێوەی ئێستا بمێنێتەوە و گۆڕانكارییەكی جیۆپۆلیتیكیی گەورە تەواوی دەوڵەتانی ناوچەكە دەگرێتەوە. واقیعی حاڵ پێویستی بە جۆرێك لە جۆرەكانی گۆڕانكاری هەیە، ئەم گۆڕانكارییەش بەشێكە لە یاسای كەونی، ئەگەر لێرەدا بشێت ئاماژە بەوە بكەم، لە حەفتاكانی سەدەی رابردوو، سێ دەوڵەتی سەرەكی لە ئەوروپا هەبوون كە دوور بوون لە سیستمی دیموكراتی، یان سێ دەوڵەتی دیكتاتۆری لە ئەوروپای رۆژئاوا هەبوون، ئەوانیش بریتی بوون لە (یۆنان، پورتوگال، ئیسپانیا)، ئەوە بوو گۆڕانكاری لەم وڵاتە دیكتاتۆرییانە روویدا و وەرچەرخان بەرەو دیموكراتی هاتەدی، ئەم گۆڕانكارییە ناو دەنێم، شەپۆلی یەكەمی دیموكراتی لە دوای تەواوبوونی شەڕی دووەمی جیهانی لە ئەوروپا.



بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1043)