مێژوو پڕە لەو وەچەرخانانەی کە تێیاندا یاسا دەستکردەکانی جوگرافیا و حیساباتە ساردەکانی سیاسەت لەبەردەم ئیرادەیەکی لەهەناوڕابووژاودا چۆک دادەدەن. ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان یاخیبوونێکی فەلسەفی و جەستەیی بوو لەو نادادپەروەرییە مێژووییەی لەسەر نەخشەی ناوچەکە سەپێنرابوو.
لە نێوەندی ئەم ڕووداوە مێژووییەدا، دەستنیشانکردنی بڕیارێک وەستابوو کە سنووری مەحاڵەکانی بەزاند. جەنابی سەرۆک مەسعود بارزانی، لە ساتەوەختێکی زۆر هەستیار و پڕ لە هەڕەشەی هەرێمی و نێودەوڵەتیدا، سەلماندی کە سەرکردایەتیکردنی ڕاستەقینە بریتییە لە توانای هەڵبژاردنی ئیرادەی نەتەوە لەسەر حیسابی بەرژەوەندییە کاتییەکان. لە کاتێکدا هێزە گەورەکانی جیهان و دەوڵەتانی هەرێمی دژی ئەنجامدانی ئەم پڕۆسەیە وەستانەوە و فشارێکی بێپێشینەیان دروستکرد، سەرۆک بڕیارێکی مێژوویی دا: پشتکردنە هاوکێشە ساردەکانی جیهان و ڕووکردنە ئیرادەی گەلەکەی.
لە ڕوانگەی فەلسەفەی سیادە و ڕەوایەتی سیاسییەوە، بەهاکانی دەسەڵات لە گەلەوە سەرچاوە دەگرن نەک لە پەیماننامە و ڕێککەوتنە ژێربەژێرەکانی دەرەوە. سەرۆک بەم بڕیارە نیشانیدا کە کاتێک پرسی ئازادی و سەربەخۆیی دەبێتە خواستی جەماوەر، متمانەکردن بە گەل تاکە زامنی مانەوە و شکۆی نەتەوەییە. ڕووکردنە میللەت و ڕەتکردنەوەی فشارە دەرەکییەکان، جۆرێک بوو لە دووبارە پێناسەکردنەوەی چەمکی ڕێبەرایەتی؛ گواستنەوە بوو لە یاسای حاکمە مێژووییەکانەوە بۆ ئیرادەی ڕەهای مەحکومەکان.
ڕیفراندۆم سەلماندی کە نەخشەکان تەنیا جەستەی دەستکردی نیشتمانن، بەڵام ئیرادەی جەماوەر و بڕیاری ئازایانەی ڕێبەرایەتی، گیانی ڕاستەقینەی نەتەوەن. ئەو بڕیارە مێژووییە، ئەگەرچیش ڕووبەڕووی بەربەستی گەورە بۆوە، بەڵام وەک شاکارێکی سیاسی و هێمایەکی نەسرەوتووی سەربەخۆییخوازی لە ویژدانی مێژوودا تۆمارکرا—نەخشەیەک کە تێیدا ئیرادەی گەل و جەنابی سەرۆک بەیەکەوە مێژوویان نووسییەوە.

بەشدار باشووری