لە فەلسەفەی نەتەوەیی و خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کوردستاندا، دیاریکردنی چارەنووسی نەتەوەیی پایەیەکی سەرەکی و نەگۆڕە. مێژووی پڕ لە سەروەریی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد هەمیشە لەسەر ئەو ڕاستییە بنیات نراوە کە سەربەخۆیی و گەیشتن بە مافە ڕەواکان، ئامانجێکی باڵایە و بە هیچ گۆڕانکارییەک کاڵ نابێتەوە.
بۆ تێگەیشتن لەم پرسە قووڵە، پێویستە جیاوازییەکی ڕوون لە نێوان «ستراتیژ» و «تاکتیک»دا بکرێت. تاکتیکەکان ڕێکار و شێوازە کاتییەکانن کە بەپێی گۆڕانی بارودۆخی سیاسی و ژینگەی ناوچەکە دەگۆڕێن، بەڵام ستراتیژ بریتییە لەو ئامانجە بنەڕەتی و درێژخایەنانەی کە نەگۆڕن و وەک چرای ڕێنیشاندەر لە خەباتدا دەمێنێنەوە. لەم چوارچێوەیەدا، ڕیفراندۆم وەک لووتکەی دەربڕینی ئیرادەی ئازادانەی گەل، وەک ستراتیژێکی هەمیشەیی و نەگۆڕ لە ئامانجە نەتەوەییەکان دادەنرێت.
ئەم ڕێبازە نەتەوەییە، ڕەگ و ڕیشەیەکی مێژوویی قوڵی هەیە و درێژەپێدەری ڕێبازی نەمر مەلا مستەفا بارزانی و ڕێبازی نیشتمانیی سەرۆک مەسعود بارزانییە. ئەنجامدانی ڕیفراندۆم و هەوڵە بەردەوامەکان بۆ چەسپاندنی مافە ڕەواکان، دەربڕینی ڕاستەقینەی خواست و ئیرادەی پۆڵایینی گەلێکە کە هەمیشە چاوی لە داهاتوویەکی گەش و سەربەخۆیە.
لە کۆتاییدا، قووڵکردنەوەی هۆشیاریی نەتەوەیی و پاراستنی ئامانجە ستراتیژییەکان، مەرجی سەرەکییە بۆ سەرکەوتنی خەبات. هۆشیاربوونەوە لە بەرامبەر ئاراستە و دۆزە نیشتمانییەکان، قەڵایەکی پۆڵایینە کە گەلەکەمان پێی دەتوانێت بەسەر ئاستەنگەکاندا سەرکەوێت و بەرەو ئامانجە باڵاکانی هەنگاو بنێت.