برینا کویرا شنگالێ: مێژوویا جینۆسایدێ و نەشکەستنا ئیرادەیێ
(*)
ڕۆژەکا ڕەش د مێژوویا مرۆڤایەتیێ و گەلێ مە دا، ڕۆژێن تاری و سەخت کێم نینن، بەلێ ٣ێ ئابا سالا ٢٠١٤ێ، برینەکا هندە مەزن و کویر د جەستەیێ مللەتێ مە دا چێکر کو تا پشتى ب بورینا " ۱۲ " سالان هێشتا خوین ژێ دچێت. تاوانا جینۆسایدا شنگالێ ئەوا ژ لایێ تیرۆرستێن داعشێ ڤە هاتیە ئەنجامدان، نە بتنێ کوشتن و وێرانکرنا دەڤەرەکا ئاڤەدان بوو، بەلکێ هەولەکا چەپەل و دڕندانە بوو بۆ ژناڤبرنا ڕیشەیێن کەڤنترین و ڕەسەنترین پێکهاتەیێ ڤێ ئاخێ، کو ئول و کەلتوورێ کوردێن ئێزدی یە. ئەو ڕۆژە بوو کو دەولەتێن جیهانێ ب چاڤێن خۆ دیت داعشێ دڤیا کەرامەتا مرۆڤى ل بن پێ بکن .
د وێ ڕۆژا نەخۆش دا، ب هزاران بنەمالێن کوردێن ئێزدی توشی ڕەڤاندن، کوشتنا ب کۆم، و بێبەشکرن ژ بنەڕەتیترین مافێن ژیانێ بوون. زەلامێن بێگونەهـ هاتنە گولەبارانکرن و د گۆڕێن ب کۆم دا هاتنە ڤەشارتن، ژن و کچێن وان هاتنە فرۆشتن د بازاڕێن هەری ڕەشێن کۆیلایەتیێ دا ل موسل و ڕەققە و دەڤەرێن دی. هەروەسا زارۆکێن بچووک هاتنە ڕەڤاندن دا کو مێشکێ وان بهێتە شوشتن و ئایدۆلۆژیایا کوشتنێ و توندڕەویێ فێر ببن.
چیایێ شنگالێ بوو دووماهیک پەناگەهـ بۆ ب هزاران خێزانێن برسی و تێهنی کو ژ ترسا تیرۆرستان بەر ب چیایی ڤە ڕەڤیبوون. ل سەر سەری گەرماتیا دژوار یا هاڤینێ و ب بێ ئاڤی و خوارن، ب سەدان زارۆک و پیر د باوەشا چیایی دا گیانێ خۆ دەستدا. ئەڤ تاوانە، ب هەمی پێڤەرێن یاسایی و نێڤدەولەتی، جینۆسایدەکا تەمام بوو، چونکی مەبەستا وێ تێکدانا ناسنامە و ئایین و ڕەگەزێ جڤاکەکى بوو.
ئەڤرۆ، پشتی بورینا ۱۲ سالان سەر وێ تاوانا مەزن دا دەرباز بوین، برینا شنگالێ هێشتا ساخ نەبوویە و بریندارە. تا نوکە ژی ب هزاران کەسێن هاتینە ڕەڤاندن بێسەروشوێنن و چ چارەنڤێسێ وان دیار نینە، و ب هزاران خێزانێن شنگالێ د کەمپێن ئاوارەییێ دا د ژیانەکا سەخت دا ژیانێ دەربازکرن.ڕێزگرتن بۆ قوربانیێن شنگالێ بتنێ ب ئاخفتنێن خەمگین و دروشمان چێنابێت، بەلکێ ئەرکێ مە هەمیانە کو شنگال ب شێوەیەکێ کرداری بهێتە ئاڤادانکرن، تاوانبارێن ڤێ کارەساتێ بهێنە دادگەهکرن، و ئارامی و ئەولەهی بۆ وێ دەڤەرێ بهێتە زڤڕاندن دا کو خەلک ب سەربلندی بزڤڕنە سەر گوند و مالێن خۆ. شنگال نە تنێ برینەکە، بەلکێ شاهدا شکەستنا تاریاتیێ و سەرکەفتنا ئیرادەیا ژیانێ و کەرامەتا مرۆڤی یە .
(*)
چالاکڤان

موسا خالد