كەلێنی نێوان ئەمریكا و ئەوروپا تا دێت فراوانتر دەبێت، ئێستا پرسگەلێكی بێشومار هەن كە دوو جیهان لەسەریان دابەش بووە. لەسەر زیرەكیی دەستكرد، ئەمریكا بە شێوەیەكی یەكلاكەرەوە ڕێگەی ئازادكردنی تەواو و ڕێكخستنەوەی تەواوەتی گرووەتەبەر، لەلایەكی دیكەوە چەند ڕۆژێك لەمەوبەر لە پاریس بە گوێرەی ڕێسای كە پێشتر لە ساڵی ٢٠٢٤ پەسەند كرابوو، ستراتیژی ئەوروپی بۆ زیرەكیی دەستكردی «مرۆڤانە» دەستی پێكرد.

لە بواری ژینگەدا، ئەمریكا بڕیاری داوە لە ڕێككەوتنی پاریس بكشێتەوە و قسەكانی ئینكاریكەرانی لەباوەش گرتووە، لە بەرانبەردا ئەوروپا دوای ڕێككەوتنی سەوزی نوێ، بەردەوامە لەو باوەڕەی كە بەردەوامیی دەبێت لە ناوەندیدا بمێنێتەوە، هەرچەندە بە هەندێك دەستكاری بەراورد بە هەڵوێستەكانی ساڵانی ڕابردوو (بڕوانە بڕیاری ڕێگەدان بە ئۆتۆمبێلی هایبرید لە دوای ساڵی ٢٠٣٥).

سەبارەت بە ئۆكرانیا، ترەمپ دەستی بە دانوستانی ڕاستەوخۆ لەگەڵ پوتین كرد و بە تەواوی ڕاوێژكارییەكانی لەگەڵ هاوپەیمانانی ئەوروپی بەدەر كرد. یەكێتیی ئەوروپا بە سەرسوڕمانەوە مایەوە و لە ئاستی نێودەوڵەتیدا گۆشەگیر بوو، هەروەها هەڵوێستەكان سەبارەت بە ئیسرائیل و فەلەستین جیاواز بوون. جیاوازیی هەڵسەنگاندن لە نێوان ئەمریكا و یەكێتیی ئەوروپا لە چەند مانگی ڕابردوودا پێشتر بە ئاشكرا دیار بوو، بەڵام ئێستا ئەو بۆشاییە زیاتر گەشەی كردووە، ئەمەش دوای پێشنیارەكەی ترەمپ كە غەززە دەتوانێت بچێتە ژێر كۆنتڕۆڵی ئەمریكاوە، هەروەها جیاوازی لەسەر ڕۆڵی ئایین لە كایەی گشتیدا سەرهەڵدەدات. لە كاتێكدا ئەوروپا بە دوای عەلمانیزمی شێوازی فەرەنسیدا دەگەڕێت، بە جۆرێك لە حەساسیەت بە هەر ئاماژەیەكی ئایینی، ترەمپ ئۆفیسی ئیمانی لە كۆشكی سپی دروست كردووە، ئاماژە ئایینییەكان لە وتارەكانیدا دووبارە دەبنەوە، لە كاتێكدا سیاسەتەكانی لایەنگری ژیان تەختەیەكی سەرەكیی پلاتفۆرمی ئەون.

هەموو ئەمانە لە پاشخانی ئەو باجە ڕاگەیەندراوانەدا كە ئیدارەی نوێی ئەمریكا خۆی ئامادە دەكات بۆ سەپاندنی بەسەر هاوبەشە ئەوروپییەكانیدا، لەگەڵ دەرئەنجامە ئابووری و كۆمەڵایەتییە جددییەكان و تۆڵەسەندنەوەی حەتمی و (پێشتر ڕاگەیەندراو)ن لەلایەن یەكێتیی ئەوروپاوە.

ئەستەمە ساتێكی مێژوویی لە هەشتا ساڵی ڕابردوودا بەبیر بهێنینەوە كە جیاوازییەكان ئەوەندە زۆر و ئەوەندە جەوهەری بوون، بۆیە پرسیارەكە ئەوەیە كە هەموو ئەمانە ڕەنگە چی بەدوای خۆیدا بهێنێت؟ لانی كەم تا ئێستا پێدەچێت هیچ كاریگەرییەك لەسەر سەقامگیریی ناتۆ نەبێت، بەڵام دۆخی ئۆكرانیا هەندێك سێبەر دەخاتە سەر داهاتووی هاوپەیمانییەكە، لە چوارچێوەی ڕێكخستنەوەی هاوسەنگییە سیاسییە جیهانییەكان، دووركەوتنەوە لە نێوان ئەمریكا و یەكێتیی ئەوروپا دەتوانێت لێكەوتەی بەرچاوی مامناوەندیی هەبێت، كە ئەوەندەی پەیوەندیی بە ئەوروپاوە هەیە. دەرئەنجامی ئەم هەڵچوونە خێرایانە زۆر ڕوونە. بارودۆخە نوێیەكە حاڵەتێكی نا ئاسایی ڕاستەقینە بۆ یەكێتیی ئەوروپا پێكدەهێنێت كە خۆی لە گۆڕەپانێكی مێژووییدا دەبینێتەوە: بڕیاردان لەسەر ئەوەی كە ئایا وەك قەوارەیەكی سیاسی هەبێت، یان هەڵوەشانەوە لە فرەیی بەرژەوەندییە نیشتمانییەكانیدا.

دۆخەكە ئاسان نییە، چونكە چوارچێوەی ئەوروپی زۆر ناسكە، ماكرۆن لە فەرەنسا بەشێكی زۆری پشتیوانیی جەماوەریی لەدەست داوە و ناتوانێت ڕۆڵێكی باوەڕپێكراو لەسەر شانۆی ئەوروپا بگێڕێت. ئەڵمانیا قەیرانێكی ئابووری و سیاسیی جددی بەخۆیەوە بینیوە. فریدریش مێرز، پاڵێوراو بۆ ئەوەی لە هەڵبژاردنەكانی داهاتوودا ببێتە ڕاوێژكاری زانكۆ، تازە هەنگاوێكی ناوە بە هەوڵدان بۆ هاوپەیمانی لەگەڵ پارتی دیموكرات لە پرسی كۆچبەریدا، بەڵام لە دەرەوەی ئەم ڕووداوە، مەترسییەكە ئەوەیە كە سەركەوتنی ئەگەری CDU جارێكی دیكە لۆژیكی خۆپارێزی بەسەر تەواوی كیشوەری ئەوروپادا بسەپێنێت، كە كاریگەرییە وێرانكەرەكانیشی لەگەڵدایە. لە ئێستادا ئیتاڵیا وەك ئەو وڵاتە ناوزەد دەكرێت، كە دەتوانێت وەك پردێك بۆ ئەمریكا مامەڵە بكات، هەرچەندە لەو دۆخەی باس كراوە، ئەمە پێگەیەكی زۆر قورسە بۆ پاراستنی. لەبیرمان نەچێت سەرەڕای لێهاتوویی سیاسیی سەرۆك وەزیران، حكومەتی ئیتاڵیا بەشێك نییە لە زۆرینەی ئەوروپا، بۆیە بەدوور نازانرێت، بتوانێت سەركردایەتییەكی بەرچاو لە ئاستی كیشوەرەكاندا بەدەست بهێنێت. بە كورتی ڕووبەڕووبوونەوەی بڕیارە تەقینەوەكانی ترەمپ پێویستی بە یەكگرتوویی و ورەی سیاسی دەبێت، یەكێتیی ئەوروپا خۆی بە دابەشبوون و لاواز دەبینێتەوە.

موعجیزەیەك پێویستە. ڕەنگە ڕاوێژكاری داهاتووی ئەڵمانیا (چ مێرز بێت، یان كەسێكی دیكە) توانای پێشكەوتنێكی هەبێت، ئەو چەقبەستووییە بشكێنێت، كە یەكێتییەكە خۆی تێیدا دەبینێتەوە و دەستپێشخەرییەك بۆ پێكەوە كۆكردنەوەی پارچەكانی پلانێك كە مەترسی لەیەكتركەوتنی لەسەرە.

بێگومان پەیمانی ماستریخت ناتوانێت مۆدێل بێت، زەمەن گۆڕاوە، ئەوروپا بەپەلە پێویستی بەوەیە ببێتە یەكێتییەكی سیاسی كە وێڕای ڕێزگرتن لە دەوڵەمەندییە نەتەوەییە زۆرەكانی، دواجار بتوانێت هەڵبژاردن بكات و ئامرازی حوكمڕانیی پێویستی هەبێت بۆ مانەوە لە دەریا تۆفاناوییەكانی جیهانی هاوچەرخدا. ئێستا لە هەموو كاتێك زیاتر ئەوروپا پێویستی بە گەشبینیی ئیرادە هەیە، بۆ ئەوەی لە ڕەشبینیی عەقڵ بەهێزتر بێت.