شوێنەوار، ناسنامەی هەموو گەلێكە و شوێنەوارەكانی كوردستانیش لانكەی شارستانیەتەكان بوون و نزیكەی ١٠ هەزار شوێنەوار لە هەرێمی كوردستاندا هەن، ئەمەش خاڵێكی زۆر گرنگە بۆ ناسنامەی گەلی كورد. چەندین شارستانیەتی گەورە وەكو شارستانیەتی سۆمەر و ئەكەد لە كوردستان سەریان هەڵداوە، بۆیە پاراستنی ئەم شوێنەوارانە بە واتای پاراستنی ناسنامەی گەلی كورد دێت. لەسەر پرسی چۆنیەتی بەكارهێنانی ئەم شوێنەوارانە، وەك مۆزەخانەیەكی گەورە لە دهۆك، بۆ ڕاكێشانی گەشتیاران و زیاتر سەردانیكردنیان، تەنیا ڕێگەیە بریتییە لە پاراستن و دابینكردنی گەشتیاری بۆ ئەو شوێنەوارانە. یەكەمین هەنگاوی گرنگ، نۆژەنكردنەوەی شوێنەوارەكانە. كە دەبێت دەستبەجێ دەست بكرێت بە نۆژەنكردنەوەی ئەو شوێنەوارانەی كە وێران بوون، بەتایبەت كە لە ٨٠٪یان وێران بوون و لە ٥٠٪یان نەماون. باشترین نموونەش بۆ گرنگیی نۆژەنكردنەوەی شوێنەوارەكان پردی دەلالە لە زاخۆ، كە بە شێوەیەكی زۆر باش نۆژەن كراوەتەوە و لە ئێستادا بووەتە شوێنێكی سەرنجراكێش و گەشتیاران لە هەموو لایەكەوە سەردانی دەكەن.