د. بەهات حەسیب قەرەداغی، نووسەر و ڕۆشنبیری کورد لە وتارێکدا کە بڵاوی کردووەتەوە ئاشکرای کردووە پاش لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونم لەبارەی پرسی کوردستان و بەتایبەت کوردستانیبوونی کەرکووک لەلای تورک و عەرەب بە چەند بەڵگەیەکی ڕوون ئەو دوو نەتەوەیە سەد لەمەوبەر دانیان بەوەدا ناوە کە ئەو شارە کوردستانییە.

لە بەشێک لە وتارەکەدا کە توێژینەوەیەکی لە ڕۆژنامەی (العرب) کە بۆ ماوەی دوو ساڵ لە بەغدا دەرچووە، هاتووە: "لەو ساڵانەی (العرب) دەردەچوو (1917 – 1919) هێشتا شانشینێک و قەوارەیەکی سیاسی و ئیداری بەناوی (العراق) کە گرێدانەوەی (هەردوو ویلایەتی بەغداو بەسرە بێ) پێکنەهاتبوو. واتە (العراق) ناوێکی فەرمی نەبووە و هیچ قەوارەیەکیش بەو ناوە نەک هەر لە ئارادا نەبووە، بگرە وەک قەوارەیەکی سیاسیی یاسایی و ئیداریش لە هزری نەتەوەخوازەکانی عەرەبیشدا نەبووە (بە نووسەران و دەستەبژێری رۆژنامەی العرب یشەوە).

ئێستا فەرموون پێکەوە با لە چەند بڕگەیەکی گرنگی سەروتاری / ژمارە 177 ی بەرگی سێیەم، 31 کانونی یەکەم 1918، سێشەممە، ڕێکەوتی 27 ربیع الآول 1337 ساڵی دووەم/ . ورد ببینەوە (هەڵبەت من وتارەکەم کردووە بە کوردی و هاوپێچیش فۆتۆیەکی لاپەڕەی یەکەمی ئەو ژمارەیەم داناوە).

{ئەرکی گشت حکومەتێکە بایەخ بدات بە سەلامەتی گەلەکەی و لەسەرێتی کە بەختەوەریان بکات، بەڵام حکومەتی عوسمانی نەیتوانی ئەو ئەرکە ڕاپەڕێنێ و گشت ویلایەتەکانی سەڵتەنەتەکەی نوقمی بەدبەختی و چارەڕەشی بوون. باشترین نموونەی بەدبەختی و بێچارەییش لەسایەی خراپ ئیدارەدانی تورکەوە ئەو دۆخە خراپەی نیشتمان و وڵاتی کوردستان بوو کە ئینگلیزەکان بەسەریدا چوون.}"

بەهات حەسیب قەرەداغی لە سەنجێکدا لەمبارەوە دەنووسێت: "باس باسی ناوچەکانی ژێر دەستی عوسمانییە و بە ویلایەت ناویان هاتووە. شتێک نییە بەناوی نیشتمان و وڵاتی عێراقەوە! کەچی کە نۆرە هاتۆتە سەر باسی کوردستان بە (بلاد کردستان – وڵاتی کوردستان – نیشتمانی کوردستان) ناوی هاتووە! ئەوە نە ئیستایە و نە من و نە تۆو ئەوی ترە، کە کوردستانمان بە (نیشتمانی کوردستان) ناو بردووە. ئەوە سەد ساڵ لەمەوبەرە و ئەوش کە کوردستانی بە نیشتمان نەک ویلایەت، ناوبردووە، عەرەبەو نەتەوەخوازیشە!"

ئەو نووسەرە کوردە لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا جەختی کردووەتەوە: "خوێنەر دەبێ سەرنج بدات لەو چەند جار ناوهێنانەوەیەی کەرکوک. کە بۆخۆی ئاماژە و بەڵگەی گرنگیی کەرکووکە لەو نیشتمانەدا کە ڕۆژنامەی (العربي) بە (بلاد کردستان) ناوی بردووە! ئەوە من نیم... ئەوە خەڵکی زوڵملێکراوی کەرکووک نین وا دەڵێن. ئەوە پارتی و یەکێتی و شیوعی و ئیسلامی و (عصاة و متمردین الآکراد و عملاء الآجنبي) نین کە وایان گوتووە، ئەوە ڕیفراندۆمچی و (انفصالیین) نین کە سنووری نیشتمانی کوردستانیان لە (کەرکوک)ــە وە دیاری کردووە ! نەخێر ئەوە (العربي)ی زمان حاڵی نەتەوەخوازانی عەرەبی سەرەتای سەدەی بیستەمە، وای گوتووەو کردوویەتی بە بەڵگە بەسەر یارو نەیاری کوردو کوردستان و مێژووەوە"!

لە کۆتاییدا دەڵێت: "ئەمە دووەمین بەڵگەی مێژووییە کە لەم دوو ساڵەدا خستوومنە بەردیدەی هاووڵاتیان و سیاسەتمەدارانی یارو نەیار. پێشتر لەناو دائیرەتولمەعاریفەکەی عوسمانییەوە بەڵگەم خستە ڕوو، کە سەدو بیست ساڵ لەمەوبەر و لەسایەی سوڵتانی عوسمانیدا، بە زمانێکی تورکیی عوسمانلیی عەیار 24، دانی بەو ڕاستییەدا ناوە کە ئوچ روبعی (سێ چارەگی) دانیشتوانی کەرکوک کوردن و چارەگەکەی تریشی تورکمان و عەرەب و ئیسرائیلین!"










باسنيوز