رام ئەوبەشە گرینگەیە كە بەپلەی چوارەم دێت لە دوای پرۆسێسەر كە بەزمانەوانی واتە بیر
سەرتا لەگەل دروست كردنی هەرئامێرێكی ئەلكترۆنی بەشێكی كەم لەرامیان بۆ تەرخان دەكرد بەلام لەگەل دروست كردنی كۆمپیتەردا فراوان كرا بەپێیەی كە زۆرترین فەرمانی دەكەوێتە سەر . دروستكردنی رامی جۆراو جۆر پەوەستە بە ئەندازەی كارەكانی ئەلكترۆن بۆ نموونە رامی پرێنتەر وە رامی پلۆتەر وە رامی نیتۆڕك وە رامی كۆمپیتەر ئەگەر هاتوو چەند رام زیاتر ببێت ئەوا بیریكردنەوەی فەرمانەكان فراوانتر دەبێت وە ئەندازەی زیاتری پێویستە وە هەروەها لەجێبەجێ كردنی فەرمانەكاندا خێراترە گاریگەری رام لەسەر كۆمپیتەر ئەو ئەندازەیە كە دەبێتە هۆی خاو بونی و خێرا بوونی كۆمپیتەرەكە ـ
رام بەم هاوكێشانە دەپێورێت /mhz/BAS/FCB/SPED/ PEN
وەبەپێی ئەم هاوكێشەیە رامەكان دابەش بوونە بۆ چەند جۆرێك
1-رام جۆری cemm كە بۆ پرێنتەرو پلۆتەر بەكاردێت
2-رام جۆری lem كە بۆ یاری بەكاردێت وەهەروەها ئامێری موزیك (كیبۆرد )
3-رام جۆری peg كە بۆ كۆمپیتەر بەكاردێت كە ئەویش چوارجۆری هەیە
أ‌-رامی rd رام كە كە دووپینە 400mhz/das/266
ب‌-رامی sdرام كە دووپینە 133mhz/bas/100-133
ت‌- رامی ddr1كە یەك پینە433mhz/bas/266-333-400
ث‌-رامی ddr2 كە یەك پینە 533mhz/bas/ 533-800
ج‌-رامی ddr3 یەك پینە 800mhz/bas/800-1066-1333
ح‌-رامی ddr4 كە یەك پینە 1333mhz/bas /1333-2096
ئەم زانیارانەی رام كە شارەزات دەكات كە بۆ هەرچ جۆرە كۆمپیتەرێك رامێك بەكاربهێنی ئەویش بەزانینی bas پرۆسێسەرەكە كە دەبێ هەردووكیان لەیەك هاوكێشەی basەكەدا بن