Di nebûna dewleteke serbixwe û xwedî serwerî de, aborî ne tenê amrazeke hêsan e
ji bo dabînkirina debara rojane, belkî keleyeke bihêz e ji bo parastina
nasnameya neteweyî. Avakirina peywendiyeke aborî ya tundûtij û bazarek hevpar di
navbera perçeyên cuda yên Kurdistanê de, sînorên çêkirî lawaz dike û hesta
hevpar a nîştimanî di nav dilê kesan de zindî dike. Dema ku welatiyên perçeyên
din li Herêma Kurdistanê di warê yasa û rêkarên îdarî de wek welatiyên pile yek
têne hesibandin û mafên wan têne parastin, peywendiya wan a nîştimanî bihêztir
dibe. Bi vê yekê, berjewendiya darayî dibe pirek ji bo yekparçeyiya hestiyarî.

Ezmûna Yekîtiya Gumrikê ya Almanyayê (Zollverein) îspat dike ku ka çawa
yekkirina bazaran rê ji bo avakirina dewleteke siyasî ya yekgirtî xweş kir. Ji
bo Kurdan jî, hêsankariya hatûçûna azad a kelûpel, sermaye û hêza kar di navbera
perçeyên cuda de, pêwîstiyeke dîrokî û neteweyî ye ji bo avakirina hevkariyeke
rasteqîn li ser asta gel û bihêzkirina îradeya nîştimanî.

Li hember vê, perçebûna aborî metirsiyeke mezin e li ser qeyana (statûya)
siyasî. Parçebûna darayî û aborî ya di navbera zonan de li Herêma Kurdistanê,
pêgeha danûstandinkar a Herêmê li Bexdayê bi temamî lawaz kiriye, bi awayekî ku
qeyaneke çalak niha li benda biryarên navendê ye ji bo dabînkirina mûçeyan. Ji
ber vê yekê, yekgirtina aborî û avakirina bazarek hevpar ne tenê bijardeyeke
bazirganî ye, belkî stratejiyeke neteweyî ya bingehîn e ji bo parastina qeyana
destûrî û rêgirtin li lawazbûna nasnameya hevpar di bin guşarên derveyî de.