فەرهاد محەمەد
ئازادی رادەبرین و ئازادی رۆژنامەوانی دەكەوێتە خوار شكۆ و پێگەی ئاسایشی نیشتمانی دەوڵەتەوە، لەمەش زیاتر ئەو سیستمەی پێی دەڵێن دیموكراتی ، بێجگە لەو پێناسەیەی لە چوارچێوەی پێگەو شكۆی ئاسایشی نیشتمانی بۆی دەكرێت، پێناسەیەكی دیكە نیە ، ، تەنانەت هەتا ئێستاش پێناسەی دیموكرااتی بریتیە لەوەی ( دیموكراتی چی یە؟) ، هەر بۆیە وەك ئالین تۆرین لە كتێبەكەیدا بەناوی ( دیموكراتی چی یە؟) ئاماژەی پێكردووە، دیموكراتی ئەوەنیە كە میلۆسۆڤیچ بە دەنگدان بۆتە سەرۆك كۆمار، بەڵكو دیموكراتی ئەوەیە كە نەتەوە جیاوازەكانی یوگسلافیا ( پێشوو) كۆمەڵكوژ نەكرێن، بەهەمان شێوە ئەو دەزگا میدیایانەی كە لە كاتی شەڕدا دەبنە تابوری پێنجەم و دەهۆڵ بۆ دوژمنانی نەتەوە لێدەدەن، ئەوە نا ئازادی رادەبرین و نە ئازادی رۆژنامەگەریشە و چاوپۆشی كردن لێیان سوكایەتیە بە دیموكراتی نەك رێز لێگرتنی ، هەر كەسێكیش ئەوانە لە چوارچێوەی ئازادی رۆژنامەگەری و ئازادی رادەبرین سەیر بكات، یان ئەوەیە گێلە و لەماناكانی دیموكراتی و كۆمەڵگەی ئازاد تێنەگەیشتووە، یان ئەوەیە بە ئەنقەست فێڵ لە دیموكراتی دەكات و نوكەرایەتی بۆ دوژمنانی كوردستان و جاشەیەتی بۆ داعش دەكات.
دیموكراتی وەك سیستم پەیوەستە بەدەوڵەتەوە، ئەگەر خەڵكانێك بە ناوی ئازادی رادەبرین و ئازادی رۆژنامەوانیەوە، پایەكانی ئەو دەوڵەتە بروخێنن، ئایا دیموكراتی چ مانایەكی هەیە؟ ، ئەگەر دەوڵەت نەبێت ، دیموكراتی لە كوێدا پیادە دەكەین، تا حكومەتی هەرێمی كوردستان لەوە بترسێ دیموكراتی پێشێل ناكرێت؟.
لە دەوڵەتی دیموكراتیدا، حكومەت وەك دەسەڵاتێكی جێبەجێكاری بیرۆكراتی، كاری هەرە سەرەكی پاراستنی دیموكراتی یە، حكومەتی كارا و لێهاتوو ، پێناسەی دەرەكی دیموكراتی بەسەر خۆیدا جێبەجێ ناكات و دەستی خۆی نابەستێتەوە، خۆ ئەگەر دیموكراتی ئەوەندە بیرێكی دۆگمایی بێت خێرە دوای دیموكراتی كەوتووین، بۆیە دەبێت حكومەت لە بەر رۆشنایی ئاسایشی نیشتمانی و پاراستنی سەرو ماڵی هاوڵاتیانی خۆی، پیناسەی دیموكراتی بكات، ئەگەر حكومەتی كوردستان توانای پێناسەكردنی دیموكراتی هەبوایە، ئەوا لڤین و دەستە خوشكەكانی لە سلێمانی یەوە، ئاوا بێ پەروا ئیهانەی كەرامەتی كوردایەتی و شكۆی پێشمەرگە و خاكی كوردستانیان نەدەكرد.
كاتێك دەوڵەت دەكەوێتە شەرەوە، باری نائاسایی رادەگەیەنێت، گرنگە هەموومان وورد لە مانای راگەیاندنی ( باری نائاسایی) تێبگەین، بەكورتی ، باری نائاسایی واتە ( شكۆی دەوڵەت و ئاسایشی نیشتمانی لە مەترسیدایە) ، هەتا ئەو مەترسیە لەسەر شكۆی دەوڵەت و ئاسایشی نیشتمانی دەرەوێتەوە ، ئەوا نابێت كار بەو یاسایانە بكرێت كە لە رۆژانی ئاسایی كاری پیدەكرێت، هەر كارێك یان گوتارێك ، ببێتە فاكتەرێك و هەرەشە بەسەر شكۆی دەوڵەت و ئاسایشی نیشتمانیەوە ، ئەوا خاوەنی ئەو كارە یان ئەو گوتارە وەك دوژمنی نەتەوە سەیر دەكرێت و دەوڵەت وەك دوژمنە سەرەكیەكە مامەڵەی لەگەڵدا دەكات، لە ساڵی 2001 كاتێك كارەساتی 11ی سێپتەمبەر لە ئەمریكا روویدا، جۆرج دەبلیو بوش نەك هەر بۆ هاوڵاتیانی خۆی بەڵكو بە هەموو دەوڵەتانی جیهانی راگەیاند ( ئەوەی لەگەڵ من نەبێت دوژمنە) ، ساڵی پار لەگەڵ تەقینەوەكانی پاریس، فرانسۆ هۆلاند باری نائاسایی راگەیاند و فەرەنسا دووپاتی كردەوە ئەوەی پشتگیری تیرۆریستان بكات لەگەڵ تیرۆریستان جیاوازی نیە، لە تەقینەوەكانی ئەم دواییەی بەلجیكاش هەمان هەڵوێست تونتر دووبارە بووەوە.
پێدەچێت حكومەتی هەرێمی كوردستان هەتا ئێستاش ، نەتوانێت وەك فەرەنسا و بەلجیكا و تەنانەت توركیاش، بڵێت، كوردستان لەشەڕدایە، شەڕیش لەگەڵ كێ؟ لەگەڵ دەوڵەتی تیرۆریستی داعش كە هەموو جیهانی ئازاد شەڕی بەرامبەر راگەیاندووە، بۆیە بەدەنگی بەرز بە حكومەتی كوردستان دەڵێن، نابێت ئەمە قبوڵ بكرێت، ئیعلامی جاش داعشی ناچێتە خانەی ئازادی رادەبرین و ئازادی رۆژنامەوانیەوە، ئەوانەی بەناوی ئازادی رۆژنامەوانی و ئازادی رادەبرینەوە، ئیهانەی كەرامەتی ئەم میللەتە و سوكایەتی بە تابوتی خوێناوی شەهیدەكانمان دەكەن و پێشمەرگە كە سیمبوڵی نەتەوەیمان یاری بە كەسایەتی بكەن، دەبێت وەك داعش مامەڵەیان لەگەڵ بكرێت، هەر بۆیە ئەگەر بێدەنگی لەوانە رێزگرتن بێت لە دیموكراتی، حاشا لە دیموكراتی ، ئەگەر ئەوە ئازادی بێت، نەفرەت لە ئازادی .