ئەو پێوەندییە بەهێزانەی سەرۆك مسعود بارزانی لەگەڵ هێزە گەورەكانی جیهان دروستی كردوون، رۆڵێكی سەرەكی لە دروستكردنی ئایندەیەكی گەش دەگێڕێت

ئەو پێوەندییە بەهێزانەی سەرۆك مسعود بارزانی لەگەڵ هێزە گەورەكانی جیهان دروستی كردوون، رۆڵێكی سەرەكی لە دروستكردنی ئایندەیەكی گەش دەگێڕێت
لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان سەربەست بامەڕنی نووسەر و رۆشنبیر و سیاسەتمەدار گوتى: حاڵی حازر سیستمە ئیقلیمییەكە و ئەو دەوڵەتانەی نزیكەی سەدەیەك پێش ئێستا و لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانی و لە رێی رێككەوتنی سایكس پیكۆ-وە بە گوێرەی بەرژەوەندییەكانی فەڕەنسا و بەریتانیا درووستكران، بە رەوتێكی خێرا لە داڕووخان و لێكترازاندان، ئەمەش زیاتر بە مانای دووبارە داڕشتنەوەی نەخشەی ناوچەكە دێت كە پێویستە ئەم پرۆسەیەش لە لایەكەوە لەگەڵ رۆحی رۆژگارەكەدا و لە لایەكی دیكەشەوە لەگەڵ پێدراوە نوێیەكانی سەر ئەرزی واقیع بگونجێت، بەتایبەتی ئەوەی پەیوەست بێت بە بەرژەوەندییەكانی گەلانی ناوچەكەوە، لە پێش هەمووشیانەوە گەلی كوردستان كە رێككەوتنەكەی پێشوو لە مافەكانی بێبەشی كرد و بە ناڕەوا نیشتمانەكەشی لە نێوان چوار دەوڵەتدا دابەش كرد، بەوەش كەمترین بایەخی دا بە مافی گەلان بۆ ئەوەی خۆیان مومارەسەی مافی بڕیاردانی چارەنووسی خۆیان بكەن. هەر ئەمەش هۆكاری ئەو هەموو ئەو نەهامەتییانە بوو كە بە درێژایی سەدەی رابردوو دووچاری بووینەوە. لە ئێستادا دۆخەكە بە تەواوەتی گۆڕاوە، لە لایەك رووداوەكان ئەو راستییەیان سەلماندووە كە یەكێتی ناچاری و زۆرەملێی نێو پێكهاتەكانی ناوچەكە مەحاڵە و سەرناگرێ و و چیتر ناكرێ ئەم دۆخە بەم شێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت، لە لایەكی دیكەوە دەركەوتنی بزووتنەوەی رزگاری نیشتمانی كوردستانی لەسەر گۆڕەپانە سیاسییەكە دەبینین.


سەربەست بامەڕنى هەروەها گوتی: رۆڵی ئەمەریكا لە پاشەكەشەیەكی بەردەوامدایە، نەك لەبەر ئەوەی هەمیشە دیموكراتەكان بایەخ بە دۆخی ناوخۆیی ئەمەریكا دەدەن و، نەك لەبەر ئەوەی ئەمەریكا ئاڕاستەی بایەخێپدانی خۆی بە ئاقاری باشووری رۆژهەڵاتی ئاسیا و تەحەددییە نوێیەكاندا گۆڕیوە، بەڵكو هۆكارەكە دەگەڕێتەوە بۆ شكستی ئەم سیاسەتە لە رەچاونەكردنی رەهەندەكانی ئەوەی پێی دەوترێت بەهاری عەرەبی و هەوڵدان بۆ دامەزراندنی سیستمگەلێك كە تەبەنی ئیسلامی سیاسی میانڕەو بكەن، هەروەك خۆیان بانگەشەیان بۆ دەكرد، ئەم ئاڕاستەیە دژ و پێچەوانە دیتەوە لەگەڵ مێژوو و پەرەسەندنی رۆشنبیری گەلانی ناوچەكە و گەشەكردنی بزووتنەوە دیموكراتییە عەلمانییەكان لێرە و لەوێ، ئەمە سەرەڕای دوودڵیی ئەمەریكا، كە بەوە ناسراوە بە دوودڵییەوە بڕیاری گونجاو لە كاتی گونجاودا بدات. دەرئەنجامەكەش ئەوەیە كە ئێستا لە لیبیا و عێراق و یەمەن و سووریا و تەنانەت میسر و تونس بەدی دەكەین. سەرەڕای ئەوەی ئەگەری ئەوە هەیە چەند دەوڵەتێكی دیكەی ناوچەكە دووچاری سیناریۆی هاوشێوە ببنەوە.
شايانى باسه بامەڕنى هەروەها گوتی: دوودڵی و بێ هەڵوێستی ئەمەریكا –ئەگەر ئەم گوزارشتە راست بێت- هۆكارێك بووە و هۆكارێك دەبێت بۆ سەرهەڵدانی گرژی و دەستێوەردانی نێودەوڵەتی زیاتر، هەروەك لە دەستێوەردانی رووسیادا بەدی دەكەین، هەروەها سەردەكێشێت بۆ دەستێوەردانی هەرێمایەتی زیاتر و ململانێ لەسەر ناوچەكانی نفوز، هەروەك لە حاڵەتی ئێرانی دراوسێدا بەدی دەكەین، كە بە شێوەیەكی كرداری بۆتە گەمەكاری سەرەكی لە رووداوانەی لە هەر یەك لە عێراق و سووریا و لوبنان و یەمەن-دا روودەدەن، ئەگەرچی ناڵێم بە شێوەیەكی فیعلی دەستی بەسەر بڕیاری نیشتمانی لەم وڵاتانەدا گرتووە. هەموو ئەمانە بوونەتە هۆی هاندانی هێزی هەرێمایەتی دیكە لە ناوچەكەدا، وەك سعودیە و توركیا، بۆ ئەوەی دەستێوەردان بكەن بە ئامانجی پاراستنی بەرژەوەندییە ستراتیژییەكانیان و بۆ گەڕاندنەوەی هاوسەنگی بۆ تەرازووی هێزە هەرێمایەتییەكان كە لە ئێستادا بە توندی لە بەرژەوەندی ئێران لاسەنگ بووە، لەبەر ئەوە شتێكی سروشتییە كە ئەم ململانێ ئاشكرا و نەرێنییە راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆیە لە رێی لایەنی سێیەمەوە سەربكێشێت بۆ بارگرژی و پشێوی و كوشت و بڕ و شەڕی بەوەكالەت، ئەگەر بەهۆی لاوازی هەڵوێست و پاشەكشەی بەردەوامی ئەمەریكاوە نەبووایە، ئەوا دەمانتوانی خۆمان لەم دەرئەنجامانە لابدەین.



لە درێژەی قسەكانیدا سەربەست گوتی : بەگشتی ململانێی هەرێمایەتی زادەی ئێستا نییە، چونكە هێزە سەرەكییەكان هەوڵیانداوە و هەوڵدەدەن بۆ هێنانەدی بەرژەوەندییە ژیاریەكانیان، بۆ نموونە، شەڕی عێراق و ئێران كە هەشت ساڵی خایاند، بەڵگەیە لەسەر بوونی ئەم ململانێیە، كە ناو بە ناو دەردەكەوێت، لەگەڵ رەچاوكردنی ریشە مێژوییەكانی كە بۆ سەرەتای بانگەشەی ئیسلامی و شەڕی ناسراوی خێڵەكانی قۆڕەیش دەگەڕێتەوە، كە بە درێژایی مێژوو ئیستیغلال كراوە بۆ پەردەپۆشكردنی ململانێ نەتەوەییەكان. ئەو ململانێ تایفەگەرییەی ئێستاش بە راستی مەترسیدارە و هاووڵاتیانی ئاسایی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست باجی ئەم شەڕە بێهوودەیە دەدەن، هەروەها ئەمە بەڵگەشە لەسەر شكستی سایكس پیكۆ و كۆكردنەوەی هەڕەمەكییانەی ئەو پێكهاتانەی لە بنەڕەتدا جیاوازن لە ناوچەیەكدا كە هێشتا فیكر و هۆشیاری رێزگرتن لە یەكتری لە سەرەتاكانیدایە، بە هەمان شێوە بەڵگەیە لەسەر شكستی ئەو سیستمانەی لەسەر بنچینەیەكی ئایینی بنیادنراون. چارەسەرەكە لە رێكخستنەوەی بارودۆخی ناوچەكەدایە، ئەویش سەرەتا بە رێزگرتن لە ئیرادەی پێكهاتەكانی و دواتر بە پیادەكردنی عەلمانییەت و دیموكراسی و جیاكردنەوەی ئایین لە دەوڵەت دەبێت، لەبەر ئەوە ناكرێت وێنای رۆژهەڵاتێكی ناوەڕاست بكەین كە لە ئاشتەواییدا بێت لەگەڵ خۆی و لەگەڵ ئەوانی دیكەدا، بێ ئەوەی سەرلە نوێ نەخشەی ئەم ناوچەیە بە پێی ئیرادەی پێكهاتەكانی دابڕێژرێتەوە، لە نێویاندا رێزگرتن لە ئیرادەی گەلی كوردستان لە بەشەكانی نیشتمانەكەیدا.

لە كۆتایی قسەكانیدا بامەڕنى هەروەها گوتی: لەو باوەڕەدا نیم ئیسرائیل بتوانێت خۆی بەدوور بگرێت لە پەلكێشان بۆ حاڵەتی ناسەقامگیری و نائارامی، چونكە لە نێو جەرگەی رووداوەكاندایە و لە رووی ئەمنییەوە بە تەواوەتی پارێزراو نییە، بەڵام ئەم وڵاتە بە عەقڵیەتی دەوڵەت و دامەزراوەكان هەڵسوكەوت دەكات، واتە بە دوور لە بیرۆكەی پیلانگێڕی و ئەوەی بانگەشەی بۆ دەكرێت كە جوولەكەكانی فڕێدەدرێنە دەریاوە. ئەوە راستە كە گەلانی ناوچەكە و گەلی كورد بەتایبەتی هاوسۆزن لەگەڵ كێشەی فەلەستیندا و پەرۆشی ئەوەن چارەسەرێكی ئاشتییانەی یەكجارەكی بۆ كۆتاییهێنان بە نەهامەتی هەمووان بێتەئاراوە، بەڵام ئەمە بە مانای نادیدەگرتنی راستیەكانی سەر ئەرزی واقیع نییە، چونكە ناكرێت ئیسرائیل چاوپۆشی بكات لە سەرهەڵدان و پەلكێشانی تیرۆر لە ناوچەكەدا، چونكە لە كۆتاییدا ئەم تیرۆرە هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی ئیسرائیل، هەروەك چۆن هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی هەموو لایەك، لەبەر ئەوە لە ئێستادا ئاساییبوونەوەی نێوان ئیسرائیل و توركیا بەدی دەكەین، لەگەڵ بەردەوامبوونی ئیسرائیل لە پێوەندییەكانی لەگەڵ زۆرێك لە دەوڵەتە عەرەبی و ئیسلامییەكاندا، كە هەندێكیان ئاشكرا و هەندێكیان نهێنین، لەبەر ئەوە بە دووری ناگرم هاوكارییەك لە نێوان هەموو ئەم لایەنانە و ئیسرائیلدا بێتەئاراوە بە لای كەمەوە لە پرسی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1063)

Top