لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان پڕۆفیسۆر پاوڵ هارت وانەبیژ و توێژەر لە زانكۆی ئۆترێختی هۆڵەندی بۆ گوتى: دەقاودەق لەبەر ئەوەی لە جیهانێكدا دەژین كە ئاڵۆزییەكان روو لە زیادبوونن و گۆڕانكارییەكان بە خێرایی روو دەدەن و سەرەڕای پەلكێشبوونمان و راكێشانی سەرنجمان لەلایەن «داتای زۆر» و چاودێری گشتگیرەوە، پێشبینیكردنی هاوسەنگ بۆ رووداو و قەیرانە وێرانكارییەكان زیاتر قورس بووە و ئاسان نییە. بۆیە سەركردە و حكومەتەكان سەركەوتوو نابن لە خۆلادان لە رووداوە لەناكاوە ناخۆشەكان و لێرەشەوە پێویستە خۆیان رێكخەن و ئامادەكاری بكەن بۆ رووداوە چاوەڕواننەكراوەكان، ئەمەش واتە بتوانن خێرا بكەونەخۆ و پلانی گشتییان هەبێت بۆ بارودۆخە هەستیارەكان بۆ ئەوەی لەبەرامبەر رووداوە «چاوەڕواننەكراوەكاندا» خۆڕاگربن.


پڕۆفیسۆر پاوڵ هارت هەروەها گوتی: سەرۆكەكان هەرگیز ناتوانن تەنها بەخۆیان قەیرانەكان چارەسەر بكەن. رەنگە دیموكراسی «پشێوی لە خۆبگرێت» و بە رووكەش بێسەروبەرە و خاو بێت لە رووبەڕبوونەوەی گرفتە چارەنووسسازەكان، بەڵام هەم لە روانگەی پێوانەیی (normative) و (رێزگرتن لە مافەكانی مرۆڤ و هەڵسەنگاندنی هاوسەنگی بەها و بەرژەوەندییەكان) و هەم لە روانگەی كردارییەوە (pragmatic)، وڵاتە دیموكراسییەكان سەلماندوویانە كە خۆڕاگرترن لەوەی كە مونافیسە دەسەڵاتخوازەكانیان (ئەوان بەگشتی وەك لاواز و ناكارا سەیریان دەكەن) بیری لێدەكەنەوە. وڵاتە دیموكراسییەكان وەك زەبەلاحی نوستوو وان، بۆیە هەندێك كاتی دەوێت تا بەخەبەر دێنەوە و راستییەكان دەبینن، بەڵام هەر كە ئەمەیان كرد، ئەوا بە شێوەیەكی بەربڵاو هێزی پاڵپشتی جەماوەریی وایان لێدەكات كە خۆڕێك بخەن و بە شێوەیەكی كاریگەر و بەرچاو بەردەوام بن. ئەو سەرۆكە هەڵبژێردراوانەی بڕیاریان داوە «بەتەنیا رێگەكە ببڕن»، ئەم حیكمەتەیان فەرامۆش كردووە، ئەوەش زیان بە خۆیان دەگەیەنێت، سەركێشی ئەوەش دەكەن كە لە رووی سیاسییەوە خۆیان كەنارگیر بكەن، لە كاتێكدا دەبێت بۆ ئیدارەدانی قەیرانەكان كاری یەكەمیان دروستكردن و پاراستنی هاوپەیمانییە فراوانەكان بێت.


شايانى باسه هارت هەروەها گوتی: پێداگری و دڵسۆزی هەمیشە باشن و دەتوانین بڵێین مەرجی پێویستن بۆ بە ژیری ئیدارەدانی قەیران، بەڵام بە تەنیا بەس نین. لەگەڵ ئەوەشدا سەرۆك و سەرۆك حوكمەتەكان پێویستە: ١. شارەزا پێوەندیدارەكان كۆبكەنەوە و رێزیان لێ بنێن (بۆ نموونە، نەك تەنیا گوێ لە شارەزا سەربازییەكان، بەڵكو گوێ لە شارەزا جوگرافییەكان و شارەزایانی بواری تەكنیكی و مێژوونووسان و كۆمەڵناسان بگرن)؛ ٢. هاوپەیمانییە فراوانە كۆمەڵایەتی و سیاسی و نێودەوڵەتییەكان دروست بكەن و بیپارێزن؛ ٣. لەگەڵ كۆمەڵگە هەرەوەزییەكان كاربكەن و كۆیان بكەنەوە و هەروەها سوودوەرگرن لە كاری رێكخراوە ناحكوومییەكان و رێكخراوەكانی دیكە بۆ چارەسەركردنی ئەوكێشانەی كە حكومەت بە تەنیا خۆی ناتوانێت چارەسەریان بكات.


لە كۆتایی قسەكانیدا پاوڵ گوتی: پارتە سیاسییەكان لەبەر هۆكارێك هەن و هەڵبژاردنی ئەو پارتانەش بۆ ناو پەرلەمان لەبەر هۆكارێكە، هەرچەندە هەندێكجار مایەی نائومێدی دەبن بۆ دەسەڵاتی جێبەجێكار، بەڵام پێویستمان بە پەرلەمانێكی تەندروستی فرەپارت هەیە بۆ ئەوەی ببێتە رەقیب بەسەر دەسەڵاتی جێبەجێكارەوە. زۆربەی وڵاتە تازە دیموكراسیەكان دەكەونە بەر ئەو وەسفەی باستكرد لەبەر ئەوەی دەسەڵاتی جێبەجێكار نایەوێت ئەو سازان و هاوپەیمانییەتە فراوانانە دروست بكات كە دابەشبوونە ناوچەیی و تائیفییەكان ببڕیت و دەست دەكەن بە دەستگرتن بە دەسەڵاتدا و پەرلەمان فەرامۆش دەكەن و یاری « جیاوازی دروست بكە و حوكم بكە» (divide and rule) پەیڕەو دەكەن. لە ئەنجامدا دەوڵەت گەوهەری دیموكراسی لە دەست دەدا و دەرگا بە رووی حوكمی دەسەڵاتخوازی، یان كێشەی سیاسی دریژخایەن دەكاتەوە.

بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1048)