د. شێرزاد نەجاڕ

ئەركی پارتی شۆڕشگێڕە روو لە جەماوەرە راستەقینەكەی بكاتەوە، وەك جارێكیان (لینین) جەختی لەسەر ئەم حەقیقەتە كردۆتەوە، شۆڕشی گوڵانیش هەر ئەمەی كردووە، كاتێ گوزارشتی لەجەماوەری راستەقینەی گەلی كورد دەكردەوە، لەو قۆناغە مێژووییەدا سەركردایەتی كاتیی ئەوسا وردبینترین ئەدای كاری سیاسی دەخستەڕوو، ئەویش بەو شێوەیە، رووی لەو كەسانە دەكرد كە خاڵی هاوبەش كۆی دەكردنەوە، گەرچی جیاوازی سیاسی و ئیتنی لە نێوانیشیان هەبووبێت، هەروەها ئەوانەی كە ستەمیان دەرهەق كرابوو، یان ئەوانەی لەسەر خاكی خۆیان وەدەرنرابوون، هەموویانی لە بۆتەیەكدا كۆكردەوەو ئەمانەش بوونە كەرەسەیەكی شۆڕشگێڕانە بۆ سەر لەنوێ كاراكردنەوەی پارتێكی شۆڕشگێڕانەی وەك(پارتی دیموكراتی كوردستان)، لەو قۆناغە سامناكەدا(پارتی دیموكراتی كوردستان) بوو بەهەڵگری مەشخەڵی شۆڕشی گوڵان و ئەویش بۆ رۆشنكردنەوەی ڕێگای هەژاران و چەوساوەو قوربانیانی دەستی ستەم، لەتەیاركردنی ئەو جەماوەرەی خۆراكی شۆڕشەكە بوون سەركەوتنی بەدەستهێنا، كارەكانی پارتی وەك پارتێكی شۆڕشگێڕ كارایی خۆی لەوەدیهێنانی وەرچەرخانە شۆڕشگێڕییەكەدا هێنایە دی، بۆ تاوتوێی بارودۆخەكەش ئینتلجنسیا رۆڵێكی كارایان گێڕا لەتیۆراندنی پارتێكی شۆڕشگێڕییدا تا ئەو ڕادەیەی ئەلتەرناتیڤی شۆڕشگێڕانەیان بۆی داڕشتەوە.

چۆن بتوانین ڕووداوێكی وەك (شۆڕش) بكەینە فیكر
بەپێی وتەی مێژوونووس و بیرمەندی فەرەنسایی فرانسۆ فۆریە، ئەم تۆمارە لە ڕێكەوتەكانی ژیانی فیكریەوە خوڵقاوە، تایبەتمەندێتی شۆڕش بابەتی گرەوێكە لە كێڵگەی لێكۆڵینەوە زانكۆییەكاندا، هەر توێژەرێك شۆڕش لە زانستی سیاسەتدا وەك دیاردە بخوێنێت و شرۆڤەی بۆ بكات، كۆمەڵگەو پیشەكەی ئەم مافەی پێ ڕەوا دەبینین ئەم كارە بكات، بەمەرجێك بایەخ بە تەكنیكەكانی بدات، هاوشێوەی توێژەرێك كە خەسڵەتەكانی ئارامی و بابەتیی بۆ خۆی بە دەست بهێنێت..
هەر كاتێك توێژەر لەسەر زانستی سیاسەت و مێژوو بنووسێت، پێویستە لەسەری كە دەستنیشانی ئاڕاستە فیكریەكان بكات و هەروەها ئامانج لە توێژینەوەكەی دیاری بكات، واتا نووسین لەسەر شۆڕش، ڕێگەی توێژەر دیار دەخات بۆ حوكمدانی لەسەر شتەكان.

قسەكردن لەسەر شۆڕش و دانانی چوارچێوەی فكری بۆی، واتا زەڕووڕەتی هەبوونی پاشخانێكی فیكری كە بتگەیەنێتە سەر بۆچوونێك دەربارەی شۆڕش، شۆڕش بزاوتێكی بەردەوامیی پێكەوەڕۆیە، ئایدیۆلۆژیای شۆڕشگێڕیی لە ناو هەناوی تێكۆشانی شۆڕشگێڕانەوە دەخوڵقێت، شۆڕشگێڕی بەناوبانگی فەرەنسایی(سیس)لە كتێبە بەناوبانگەكەیدا بە ناوی(چینی سێیەم كێن؟ 1789)وەك جەخت لێكردنەوەیەك دەنووسێت((لەناو تاریكایی دەرەبەگایەتی و هەمەجیەتەوە پێوەندییە ڕاستەقینەكانی نێوان خەڵكی تێكدەشكێت، هەموو جۆرەكانی دادپەروەری بۆگەن دەبێت، بەڵام كاتێك خۆر هەڵدێت، پێویستە پاشخانەكانی هەمەجیەتی كۆن، پەرش و بڵاو ببێتەوەو هەڵبوەشێتەوە، ئێمە هیچ ناكەین لە گۆڕینی خراپەكاریەكان زیاتر...)).

لەو بارەیەوە بیرمەندو مێژوونووسی فەرەنسایی ئیلیكسی دی تۆكفیل قسە لەسەر ڕۆحی ڕاستەقینەی شۆڕش دەكات و لە ڕێگەی گوزارشت لێكردنی هەمەچەشنەوە دەستنیشانی دەكاتەوە، وەك توێژینەوەیەكی مانەوی بۆ باشترین دەستوورێكی پێویست یان وەك ئارەزوویەك بۆ گۆڕینی دەفری هەمان كۆمەڵگە..)) ئەگەر شۆڕشی فەرەنسایی وەك مۆدێلێك وەربگرین كە گوزارشتە لە ڕۆحی ڕاستەقینەی شۆڕش، ئەو خۆی دەناسێنێ بەو شێوەیەی كە گەڵاڵە بوونێكی كۆگەلانەیە بۆ كۆمەڵێك سیمای ڕۆشنگەرانە كە پێكهێنەری ڕۆحێكی نوێی مێژوویین و لەگەڵ هەڵوێستی ڕەتكردنەوەی ئەنجومەنە یاساییەكانی ناسراو بە(كۆمۆنە) شۆڕش دەستی پێكرد، ئەویش لە بەهاری 1789 دژ بە فەرمانەكانی پاشا كە ڕێگەخۆشكەر بوو بۆ ئەو گۆڕانكارییە خێرایانەی كە لە حوزەیرانی 1789 دەستی پێكردو لە 14ی تەمووزی هەمان ساڵدا گەیشتە چڵەپۆپەو ئاكام سەركەوتنی پرۆلیتاریا بەسەر پاشاو ڕژێمی كۆندا، شۆڕشی فەرەنسا گوزارشتە لە چاوكرانەوەی جەماوەرێكی هەڵچوو كە بە هۆیەوە فیكرو وشەكان لە خۆخواردنەوەی ناوەكیی ڕزگاریان بوو، ئەو پەنگخواردنەوەیەی كە بەهۆی ملكەچبوون بۆ دامودەزگا كۆنینەكان دروست بوو بوون، پاشا وەك خۆی نەمایەوە، كڵێسەش وەك خۆی نەما، بەو شێوەیە ساڵی 1789 بە وەرچەرخانێكی سەردەم بۆ مێژوو دەژمێردرێت، پاش ئەوەی ڕژێمە كۆنەكە جگە لە تاریكایی و گومڕایی گوزارشتی لە هیچی تر نەدەكرد، ئەو ڕژێمە هەموو خاڵەكانی بەپێوە وەستانی ون كردبوو، لە هیچ دەزگایەكدا بوونی نەمایەوە، ڕەشەبای گۆڕانكارییەكان هەڵیكردو هەموو بنەما باوەكانی ڕژێمی كۆنی هەڵپاچی، شۆڕشگێڕان فیكری ئایندەخوازییان هەڵگرتبوو كە پێشی سەردەمی خۆیان دەكەوتن، وەك چۆن (میرابۆ) بەو شێوەیە گوزارشتی لێ دەكرد، شۆڕشگێڕان هاواریان كرد: گەل بریتیە لە دەسەڵات، ئەم گەلە وەك چۆن (جان جاك ڕۆسۆ) جەختی لە هەمبەر دەكاتەوە، هەرگیز ناتوانن لە پێناوی بەرژەوەندی تایبەتیدا دەسبەرداری مافەكان بن، ئەگەر دەسبەردار بن واتا یەكسەرو خێرا لەوە دەكەون ئازاد بن.
ئەم گەلە ئازادە وەك لە لایەن (سیس)ی شۆڕشگێڕەوە دەناسێنرێتەوە، پێش هەر چالاكیەكی سیاسی و یاسایی دەكەوێت، گەل لەو تاك تاكە ئازادو یەكسان و سەربەخۆو هاوشێوەكانیان پێكدێت كە لە یەكتری جیاوازن، بەڵام لەبەرامبەر پێداویستیە هاوبەشەكان یەكگرتوون، ئەو پێداویستیانەی كە پێكەوەژیان لە نێوان چەشنەكانی مرۆڤایەتی دروست دەكات، ئەم ویستە هاوبەشەیە كە گەل و نەتەوە بونیاد دەنێت و هەموو دەسەڵاتەكانیش لە كۆی گەلەوە دەچەسپێنێت.
پێویستە شۆڕش گوزارشت لەم ویستە بكات، واتا گوزارشت لە كۆی گەل بكات، ئەم گەلە خاوەنی سەروەرێتیە كە بەهۆی دەستوورەوە ئەو سەروەرێتیە پێڕەو دەكرێت.
یاسای بنەڕەتی بۆ شۆڕش لەسەر دوو بیرۆكەی مەتین دروست دەبێت:

فكری سڕینەوەو وێرانكردن و فكری بونیادنانەوەی نوێ:

كەواتە شۆڕش تێگەیشتنێكی نوێیە یان ڕوونتر تێگەیشتنێكی ژیاریانەی تازەیە كە هەبوونە كۆنە كۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری و فكریەكەی پێشان ڕەت دەكاتەوەو نایهێڵێت، ئەم شۆڕشە پێویستە بە ئایدیۆلۆژیەتێكی دیاریكراوەوە بلكێنرێت، ئیتر موسكا بە پێكهاتەی سیاسی ناوی دەبات، هەروەها سورێل بە ئەفسانەی سیاسی دەیناسێنێت و باریتۆ بە پێكهاتەبوون ناوی دێنێت، لێرەوە پرسیارە گرنگەكە سەردەردێنێت: ئایا دیاردەی شۆڕشی هاوكوفكراو بە ئیدیۆلۆژیا، دیاردەیەكی ڕەسەنی تەبیعەتی مرۆڤایەتیە؟

هەندێك لە بیرمەندان لە نموونەی مۆسكا و باریتۆ جەخت لەسەر ئەمە دەكەنەوە، بەڵام ئاڕاستەیەكی تر هەیە لەبەر هەندێ هۆكاری تر ئەمە ڕەت دەكەنەوەو جەخت لەو شرۆڤەیە دەكەنەوە كە دەڵێت ئەم دیاردەیە خۆی خەسڵەتێكی بنەڕەتیە لە خەسڵەتەكانی حاڵەتە مرۆییەكان.

لەگەڵ ئەوەشدا تەمومژێكی ئاشكرا بە چواردەوری واتای شۆڕشەوە هەیەو وای لێدەكات فرەواتاو فرەمانای لێ دەربچێت، هۆكاری ئەم تەمومژاویە لە بەرانبەر شۆڕشدا لەوێدایە، بە ڕای (نەدیم بەیتاڕ)ی بیرمەند لە كتێبی(بەها ئیدیۆلۆژییە كودەتاییەكان ـ 1964) جەخت دەكرێتەوە لەسەر ئەوەی كە زیاتر لە پلۆرالیزمیبوونی شێوە شۆڕشگێڕییەكاندایە، دیاردە كۆمەڵایەتییە ئاڵۆزەكان شەقڵی خۆیان وەربگرن، ئەمەش لەو واتا هەمەچەشنانەی شۆڕشەوە هاتووە كە:
*شۆڕش بە واتای گۆڕینی چینی دەستڕۆیشتوو بە چینێكی تر.

* شۆڕش بە واتای گۆڕینی ڕژێمێكی سیاسی بە ڕژێمێكی دیكە.
بەڵام ناكرێت شۆڕش تەنیا لە پرۆسەیەكی جێگۆڕكێ و گۆڕیندا كورت بكرێتەوە، بەڵكو زۆر گەورەترو فراوانترە لەو پرۆسەیە، دیاردەیەكی كۆمەڵایەتی مێژوویی گشتیەو، هەڵگری مانای وەرچەرخانەكانە لە هەست و فكرەكان و داب و بەهاكان و سیستمە كۆمەڵایەتی و سیاسیەكان ئەویش گۆڕینیان لە ڕەگەوە.
بەو واتایە شۆڕش لە ناو كۆمەڵگەدا دەروون و ڕۆحیەتێكی نوێ دەخوڵقێنێت و دەبێتە ڕێگەخۆشكەر بۆ دەركەوتنی ئاڕاستەیەكی نوێ لە مۆراڵ و سیاسەت و هونەرو سیاسەت و ئەدەب، حوكمدان لەسەر شۆڕش پێویستە حوكمدان بێت لەژێر ڕۆشنایی ئەو وەرچەرخان و گۆڕانكاریانەدا، پێویستە دووربخرێتەوە لە هەر پێوەرێكی هەڵسەنگاندنی مۆڕاڵیانە، وەك زانراویشە شۆڕشگێڕە گەورەكانی نموونەی (سیس و ترۆتسكی و لینین) جەختیان لەسەر ئەوە كردۆتەوە كە كێشەی شۆڕش كۆدەبێتەوە لە وەرچەرخانە مۆڕاڵی و ڕۆحی و عەقیدەییەكان ئەوەش لە میانەی پێوەندییان بە زەڕوڕەتی خستنەڕووی فەلسەفەیەكی نوێ كە پشتبەستوو بێت بە چۆنیەتی ئەنجامدانی وەرچەرخان و گۆڕانكاری پێویستەوە، شۆڕش مژدەبەخشە بۆ دروست بوونی جیهانێكی نوێ بە پشتبەستن بە ئیدیۆلۆژیای كودەتایی تازەوە، كە هەوڵ بۆ خوڵقاندنی مرۆڤی نوێ دەدات، ئەمەش مەبەستەكەی (مازینی)ە كاتێ جەختی دەكردەوە لەسەر ئەوەی كە هەموو شۆڕشێك پشتبەستووە بە ڕێبازێكی گشتی كە بڕوایەكی نوێی لێوە دەردەچێت.

ئەو شۆڕشەی تەنیا پشت بە ڕووخانی كیانی یاساییانەی كۆمەڵگە دەبەستێت، نابێتە شۆڕش، تەنیا ئەو كاتە نەبێت كە چالاكیە شۆڕشگێڕانەكەی خۆی بباتە ناو بونیادنانێك بە چوارچێوەیەكی ئیدیۆلۆژی كە ببێتە هەوێن بۆ چالاكیەك یان بۆ پرۆسەی پێگەیاندنی سیاسیانەی هاووڵاتی، یان بە واتایەكی تر بۆ ڕۆشنبیربوونی ئیدیۆلۆژیانەی هەمیشەیی كۆمەڵگە، ئەم پرۆسەیەش كلە نكاوڕاو توپڕ دروست نابێت، زەمینەسازكردن بۆی لە ڕێی چەندین پەرەپێدانی فیكریەوە دێتەدی، كە زەمینەیان سازداوە بۆ دەركەوتنی، ئەم پەرەسەندنانە بە هەموو شێوەكانیەوە، كۆكن لەسەر یەك شتی هاوبەش، ئەویش ڕەتكردنەوەو نەهێشتنی سیستمی تەقلیدی كۆنە.
هەروەها خستنەڕووی فەلسەفەیەكی كۆمەڵایەتی تازەیە بۆ ژیانێكی نوێ كە وردە وردە شۆڕدەبێتەوە بۆ كۆمەڵگەو دەستەبژێری ڕۆشنبیران و جەماوەر.
ئەم فەلسەفە كۆمەڵایەتییە بۆ شۆڕش چەندین بیرمەند لە پشتیەوە هەن، شۆڕشی فەرەنسی پێشەنگانێك لە بیرمەندانی وەك (ڤۆڵتێرو ڕۆسۆ)ی لە پشت بوون، لیبرالیەتیش وەك فەلسەفەیەكی گشتگیری كۆمەڵایەتی بیرمەندانی وەك(ئادەم سمیس و جان لۆك و لایبتیتز و دیكارت و دیتراسی و میل) و ئەوانی تر تا دەگاتە (جۆن ڕاوڵز)..
شۆڕش فەلسەفەی كۆمەڵایەتی وەردەچەرخێنێت بۆ ڕێگەی ژیان، ڕوانینێكی نوێیە بۆ ژیان، شۆڕشگێڕانیش هاوشێوەی زانایانی كۆمەڵناس یان زانایانی سیاسەتوان ڕوو لە فەلسەفە یان ئایدیۆلۆژیا ناكەن، بەڵكو لەو بڕوایەوە ڕووی تێدەكەن كە نیەتی گۆڕینی دنیایان بۆ مسۆگەر بكات، بە پێی ئیدیۆلۆژیەتە شۆڕشگێڕییەكەیان كە دەیانەوێت داهاتووی لێ بونیاد بنێن، بەڵام ئەم پرۆسەیە چۆن مەیسەر دەبێت و كێ ئەم بارە دەخاتە ئەستۆی خۆیەوە.
لە خوێندنەوەی مێژوودا بۆمان ڕوون دەبێتەوە جۆرێكی دیاریكراو لە پارتە سیاسیەكان دەتوانێت قورسایی ئەم بەرپرسیارێتیە مێژوویە بخاتە سەرشانی خۆی، كە مەبەست لێی پارتی شۆڕشگێڕە، ئەو تێكۆشەرانەی لەچوارچێوەی ئەو پارتە سیاسیە شۆڕشگێڕەدا تێدەكۆشن، ئامادەساز كراون بۆ تێكۆشان، لە پێناوی وەدیهێنانی ئامانجەكانی شۆڕشدا، ئەم بارە قورسە مێژوویە گرێبەندە بە گۆڕانكاری ڕیشەیی ناو كۆمەڵگەی تەقلیدیەوە.
پارتی شۆڕشگێڕی، بەرهەمی پرۆسەیەكی كۆمەڵایەتی ئاڵۆزو دیاریكراوە، بەرئەنجامی هەبوونێكە كە هەوڵ بۆ گەیشتن بە چەقی باری وێستا دەدات، تا بونیادێكی تازەی لێ پێكبێنێت، لە پێناوی كارابوونی ئەم ڕۆڵەشدا ئەو فكرەی كە پارتێكی شۆڕشگێڕی ڕێكدەخات، پێویستە لەژێر ڕۆشنایی ئاوەزێكی هاوچەرخ بكارێت، بە مەرجێك مێژوو پشتگوێ نەخات، بەو شێوەیە ئەم فیكرە لەسەر دركپێكردنی واقیع و دیاردەی كۆمەڵایەتی و بە هەند وەرگرتنی كێشە هوروژێنراوەكانی كۆمەڵگە هەڵدەسوڕێت، ئەمەش لەسەر شرۆڤەكاریی بارودۆخ و حاڵەتە بابەتیە دیاریكراوەكان هاوكاریی تێكۆشەران دەكات، ئەم ئاوەزە زانستیە هاوچەرخە هاریكاری تێكۆشەران دەكات، بۆ تێگەیشتن لە ژیانی سیاسی، كە بناغەیەكی ناڕوونی تەمومژە، هاوبارگەبوون لەگەڵیدا، پێویستی بە عەقڵێكی كردارەكییانە هەیە، ئەمەش هاوكاریانە بۆ هاتنەئارای بیركردنەوەی زانستانەی عەقڵانیی، لە بری هەست و ئارەزووەكان، واتە هانابردن بۆ میتۆدی زانستی لە مامەڵەكردن لەگەڵ ڕووداوەكاندا، ئەم میتۆدە تواناكان دەسەبەر دەكات بۆ پێشبینیكردنی ڕووداوەكان و كۆنترۆڵكردنیان.
ئەم دۆخە بارێكی تر دەخاتە ئەستۆی تێكۆشەری شۆڕشگێڕەوە، ئەوەش بە پەرەپێدانی تێكۆشانی پشتبەستوو بە عەقڵانیەت و پشتبەخۆبەستن، هەروەها بە پەرەپێدانی ویستێكی بەهێز، بە پێچەوانەوەش ئەگەر وا نەبێت، دەكەوێتە بەر تەوژمی دواكەوتنی هەبوونی مێژوویی و لە گرێژنە دەرچوونێكی ناچارییانە لە جەنگی بونیادنانی ژیانی تازە، بەم خەسڵەتانەوە تێكۆشەری شۆڕشگێڕ لەو نەفامانەی كە ناتوانن ڕووبەڕووی ئەركە مێژووییەكان ببنەوە، خۆی جیادەكاتەوە، ئەو ئەركانەی پێویستی بە عەقڵانیەتی عەقڵە.
پاش نسكۆی 1975 تێكۆشەرانی پارتی دیموكراتی كوردستان دركیان بەو ڕاستیە كرد كە جگە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەكانی مێژوو هیچ ڕێگەچارەیەكی تریان لەبەردەم نییە، بەردەوامییان بە شۆڕش دایەوە، بەو شێوەیە یەكەمین بەیاننامەی سەركردایەتی كاتیی پارتی، ئاماژەیەكی گرنگ بوو لەسەر چەكداركردنی تێكۆشەرانی بە تێكۆشانی نوێی واقیعبین و زانستیی و شۆڕشگێڕانەو ڕەتكردنەوەی ستەم، ئەم ئاماژانەش خەسڵەتەكانی پارتی شۆڕشگێڕانە دیار دەخەن، بۆ گرتنە ئەستۆی تێكۆشان بەرەو ڕزگاریی، ئەمەش گواستنەوەیەكی فیكرییانەی گرنگ بوو بەرەو عەقڵیەتی زانستیی، كە پێویستە سەرەتا بمانگێڕێتەوە بۆ بنەڕەتی دیاردەكە، لەپێناوی دۆزینەوەی رێبازە گشتیەكان و وەرچەرخان و گۆڕانكارییە مێژووییەكاندا كە زەمینە بۆ دەرئەنجامێكی دیاریكراو ساز دەكەن. ئەمە ئەو ئەركەیە كە پارتی دیموكراتی كوردستان گرتیە ئەستۆی خۆی بۆ شرۆڤەكردنی بارودۆخی عێراق و كوردستان و گەیشتن بە دەرئەنجامێكی گرنگتر، ئەویش: تێكۆشان بۆ وەدیهاتنی ئامانجە نەتەوەییەكە، ئەو ئامانجانەی تێكۆشانێكی درێژخایەنی پێویستە بە ئومێدی سەركەوتن.
سەركردایەتی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستان بەسەرۆكایەتی سەرۆك مسعود بارزانی هاوشان لەگەڵ گرووپێكی دەستەبژێری شۆڕشگێڕ، لەو تێكۆشەرانەی كە شۆڕشی گوڵانی 1976راگەیاند، بە وردی بونیاتی دەروونی و سیاسی و كۆمەڵایەتی ئەو بارودۆخە مێژووییەیان هەڵسەنگاندەوە كە كۆمەڵگای كوردستانی خۆی تێیدا دەبینیەوە، بڕیاریان لەسەر رووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەكان و بەردەوامیدان بە تێكۆشانی پارتێكی شۆڕشگێڕانە دایەوە، بەو شێوەیە سەركردایەتی كاتیی دیاردەیەكی مێژوویی بوو، لە كاروانی بزاڤی رزگاریخوازی كوردیدا شكۆفەی دایەوە، ئەمە وەك دیاردە، شۆڕشێكە كە ژیانی نوێی لەبەرچاو گرت، لەوەشدا سەركەوتنی بەدەستهێنا كە توانی واتای شۆڕشگێڕانە بەجەماوەرەوە ببەستێتەوە، هەروەها واقیعێكی شۆڕشگێڕی و رۆشنگەریی گرنگی دەستەبەر كردەوە، بۆ روانین لەو دۆخە سیاسی و مێژووییەی كە ڕسكابوو، هەروەها لەسەر توانا تیۆرییەكانی تێگەیشتن لە قۆناغە مێژووییەكە هەڵوەستەی كرد، هەموو ئەمەش لەپێناوی بونیاتنانی كۆمەڵگەیەكی تازەو سەرلەنوێ دروستكەرەوەی مرۆڤی كورد، كەواتە ئەركی پارتی شۆڕشگێڕە روو لە جەماوەرە راستەقینەكەی بكاتەوە، وەك جارێكیان (لینین) جەختی لەسەر ئەم حەقیقەتە كردۆتەوە، شۆڕشی گوڵانیش هەر ئەمەی كردووە، كاتێ گوزارشتی لەجەماوەری راستەقینەی گەلی كورد دەكردەوە، لەو قۆناغە مێژووییەدا سەركردایەتی كاتیی ئەوسا وردبینترین ئەدای كاری سیاسی دەخستەڕوو، ئەویش بەو شێوەیە، رووی لەو كەسانە دەكرد كە خاڵی هاوبەش كۆی دەكردنەوە، گەرچی جیاوازی سیاسی و ئیتنی لە نێوانیشیان هەبووبێت، هەروەها ئەوانەی كە ستەمیان دەرهەق كرابوو، یان ئەوانەی لەسەر خاكی خۆیان وەدەرنرابوون، هەموویانی لە بۆتەیەكدا كۆكردەوەو ئەمانەش بوونە كەرەسەیەكی شۆڕشگێڕانە بۆ سەر لەنوێ كاراكردنەوەی پارتێكی شۆڕشگێڕانەی وەك(پارتی دیموكراتی كوردستان)، لەو قۆناغە سامناكەدا(پارتی دیموكراتی كوردستان) بوو بەهەڵگری مەشخەڵی شۆڕشی گوڵان و ئەویش بۆ رۆشنكردنەوەی ڕێگای هەژاران و چەوساوەو قوربانیانی دەستی ستەم، لەتەیاركردنی ئەو جەماوەرەی خۆراكی شۆڕشەكە بوون سەركەوتنی بەدەستهێنا، كارەكانی پارتی وەك پارتێكی شۆڕشگێڕ كارایی خۆی لەوەدیهێنانی وەرچەرخانە شۆڕشگێڕییەكەدا هێنایە دی، بۆ تاوتوێی بارودۆخەكەش ئینتلجنسیا رۆڵێكی كارایان گێڕا لەتیۆراندنی پارتێكی شۆڕشگێڕیدا تا ئەو ڕادەیەی ئەلتەرناتیڤی شۆڕشگێڕانەیان بۆی داڕشتەوە،ئەویش وەك زەمینەیەك بۆ تیۆری شۆڕشگێڕێتی پارتی، ئەو رۆشنبیرانەش تۆمارێكی تری مێژووییان بۆ پارتی دروست كردەوە، چونكە ئاگامەندی ئەوان، ئەم تۆمارە مێژووییەیان بە شكۆدارانە هێشتەوە، لەمبارەیەشەوە (برینتۆن) لە كتێبی(توێكاری شۆڕش)دا ئاماژە بە رۆڵی ئەو جۆرە رۆشنبیرانە دەدات كە چۆن سەردەكەون و دەردەكەون و دەوروبەری خۆیان دەژێننەوە، چونكە ئەوانەن كە وامان لێدەكەن، ناڕێكییەكانی دنیا درك پێ بكەین، بەو شێوەیە شۆڕشی گوڵان، بەسەركردایەتی (پارتی دیموكراتی كوردستان) خەسڵەتێكی گەوهەرییانەی بۆ حزب گێڕایەوە، كە بریتیە لە خەسڵەتی پارتێكی شۆڕشگێڕی جەماوەریانەی واقیعبین و پێكەوە نسكۆیان رەتكردەوەو موكوڕبوون لەسەر بەردەوامیدان بە شۆڕش، بەردەوامیدان بەتێكۆشان لەپێناوی ئازادی و ڕزگاری و دەربازبوون لە ستەم.