یاسایەك ئامادەكراوە بۆ قەرزی نێودەوڵەتی و چاوەڕێ دەكەین پەرلەمان پەسەندی بكات

یاسایەك ئامادەكراوە بۆ قەرزی نێودەوڵەتی و چاوەڕێ دەكەین پەرلەمان پەسەندی بكات
لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان سەفین دزەیی وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ گوتى: لە سەرەتای ساڵی 2014 ئەو بڕیارەی نوری مالیكی سەرۆك وەزیرانی پێشووی عێراق دای بۆ بڕینی بودجە و مووچەی هەرێمی كوردستان، بڕیارێكی نادروست و هەروەها پێشێلكردنی دەستوور و یاساكانی عێراق بوو، ئەو بڕیارە جۆرێك لە قەیرانی ئابووری لە كوردستان دروستكرد و كێشەكانی نێوان هەولێر و بەغداشی زیاتر كرد، بەغدا قەناعەتیان وابوو كە بە بڕینی بودجە و مووچە خەڵكی كوردستان دێنە سەر شەقام و دژی حكومەتی هەرێم هەڵدەستن، بەڵام خۆشبەختانە حیساباتی بەغدا هەمووی بە هەڵە دەرچوو، چونكە خەڵكی هەرێم ئەو كات و ئێستاش زۆر خۆڕاگرترن لەوەی ئەوان بیریان لێدەكردەوە، راستە مووچەخۆران و بەڵێندەران و بازاڕەكان دووچاری كێشەی دارایی بوون، بەڵام جێی شانازییە كە ئەو خەڵكە خۆڕاگربوون و خۆیان بە خاوەنی حكومەتەكە زانیوە و نەچوونەتە ژێرباری ئەو پیلانەی كە وا داڕێژرابوو چۆك بە هەرێم دابدەن و ملكەچی بەغدای بكەن، لەگەڵ ئەوەشدا وایكرد كە حكومەتی هەرێم زیاتر هەست بە نەهامەتیی خەڵكەكە بكات و هەوڵ بدات مووچەی مانگانەیان بۆ دابین بكات، دواكەوتن هەیە، بەڵام هەر دەدرێت و لە ئێستاشدا وا مووچەی مانگی هەشت كۆتایی دێت و مووچەی مانگی ئەیلول دەست پێ دەكات و تا كۆتایی ساڵ ئەو كێشەیە بەكۆتا دێت.


هەروەها سەفین دزەیی گوتی: كێشەكانی نێوان بەغدا و هەولێر، یاسای نەوت و غاز، یان پێشمەرگەو هەناردەكردنی نەوت و ماددەی 140 بووە كە بابەتی چارەنووسسازن، هیچ كاتێك بابەتی مووچەو بودجە كێشە نەبووە كە پێشتر ببێتە بابەت بۆ دانوستاندن، ئێستا باس لەوە دەكرێت كە بەغدا خۆی دووچاری قەیرانی دارایی بۆتەوە، من نازانم ئەمە تاچەند راستە و ناتوانم هیچی لەبارەوە بڵێم، بەڵام ئەو وەزیرە بەڕێزانەی چوونەتەوە بەغدا قسەیان لەگەڵ كابینەكە كردووە كە بیر لە چارەسەركردنی كێشەی بودجە و مووچە بكرێتەوە، بەڵام ئەوەی شاندی هەرێم قسەی لەسەر دەكات، بابەتی چارەنووسسازن، هەر چەندە مووچە و بودجەش بابەتی گرنگن كە دەبێ قسەیان لەسەر بكرێت.


شایانی باسە لە درێژەی دیدارەكەیدا دزەیی گوتی: رەنگە لای هەندێك سەیر بێت چۆن حكومەت قەرز دەكات كە خۆی مووچە بە خەڵك دەدات، لە هەموو وڵاتان تەنانەت لە وڵاتانی پێشكەوتووی ئابووریش كە بودجە بۆ مووچە و بەكارخستن دادەنرێت، ناكرێ حكومەت بۆ پڕۆژە ستراتیژییەكان، یان ژێرخانییەكان لە مووچە كەم بكاتەوە، بەڵكو دەبێ قەرز وەربگرێت، هەرێمی كوردستانیش كە بۆ چەندین ساڵە لە ئاوەدانكردنەوەو پێشكەوتن بێبەش بووە، ئەوەی كە لە دەساڵی رابردوو كراوە بەو توانا سنووردارە كراوە، چونكە هیچ ژێرخانێكی نەبووە، بۆ نموونە بۆ پێنج ساڵی داهاتوو 30 ملیار دۆلاری پێویستە بۆ گەیاندنی ژێرخان و سەرخان بە ئاستێكی نێودەوڵەتی لە بواری پەروەردەو خوێندنی باڵاو تەندروستی و هەموو كەرتەكان، ئەوەی كە هەیە لە 70%ی دەدرێتە مووچە، بۆیە وەرگرتنی قەرز كارێكی رەوایە بەپێی ستانداردە نێودەوڵەتییەكان و ئەو بانك و ناوەندە داراییانەی كە قەرز دەدەن لەسەر بنەما و یاسای نێودەوڵەتی مامەڵە دەكەن، بۆ ئەم مەبەستەش پڕۆژەیاسایەك لە ئەنجومەنی وەزیران ئامادە كراوە، تاكو بدرێتە پەرلەمانی كوردستان بۆ ئەوەی بە یاسا پشتگیری لەم پڕۆژەیە بكرێت، بەم قەرزەش دەكرێت هەندێ پڕۆژەی خزمەتگوزاری و شتی دیكە لە هەرێم جێبەجێ بكرێت، نەك بۆ مووچە، چونكە ناكرێ بۆ مووچە قەرز وەربگرین، بەڵكو ئەمە بە رێگەی دیكە و بە رێككەوتن لەگەڵ بەغدا چارەسەر دەكرێت.


سەفین هەروەها لە كۆتاییدا گوتی: هەندێ جار دەكرێ سیاسەتێك دابڕێژیت لەسەر ئەرزی واقیع، چ سیاسەتی دارایی، یان سیاسەتی دیكە، بەڵام لە كۆتاییدا تووشی حاڵەتێكی كتوپڕ دەبیت، وەكو شەڕی داعش كە كەس چاوەڕوانی نەدەكرد، بەو شێوەیە رووبدات و رۆژانە خەرجییەكی زۆر بكەوێتە ئەستۆی حكومەت، ملیۆنێك و نیو ئاوارە و پەناهەندە لە هەرێمی كوردستان هەن كە زۆربەی خەرجییەكانیان لەسەر حكومەتی هەرێمە، لە كاتێكدا كە حكومەت خۆی كێشەی هەیە لە پێدانی مووچە و جێبەجێكردنی پڕۆژەكان، رەنگە دووچاری هەندێ كارەساتی سرووشتیش ببینەوە، كە كێشەی زیاترمان بۆ دروست دەكات، بەڵام ئەگەر تا كۆتایی ئەمساڵ ئەم رێژەیەی كە لە 400 هەزار بەرمیل زیاترە هەناردە بكرێت، رەنگە زۆر كێشەمان بۆ چارەسەر بكات.




بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(998)
Top