لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان لوك پیتەرسۆن پسپۆڕی مێژوو گوتى: ئەگەر سەیری مێژووی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بكەین، بەتایبەتی لە سەدەی بیستەمدا و پاش ١٩٧٩، ئەوا بە ئاسانی دەبینین ئامادەبوونی ئێران وەك دەوڵەتێكی شیعی بەرانبەر ئامادەبوونی سعودیە وەك دەوڵەتێكی سوننە، ئەم دووانە بوونەتە دوو جەمسەری بەهێزی تایفەگەری، شیعە لە ئێران و وەهابییەكان لە سعودیە كە فۆڕمێكی دیاریكراوی سوننەن، سعودیە بووەتە ناوەندی پێوەندی ئەمریكا لە ناوچەكە دژ بە ئێران، ئێستا ئێران بانگهێشت كراوەتەوە ناو بوارە دیپلۆماسییەكان بەهۆی بەشداری لە رێككەوتنی بڵاونەبوونەوەی چەكی ئەتۆمی كە ئیمزاكرا لەلایەن ئێران و وڵاتانی پێنج كۆ یەك (5+1)، ئەم دوو وڵاتە گەورە و دەوڵەمەندن و دانیشتووانیان زۆرە، ئێران لە رووی دانیشتووانەوە و سعودیەش لە رووی سامانەوە، سەرنجی هاوپەیمانێتی و دابەشبوونی تائیفی رادەكێشن بۆئەوەی جەمسەربەندییەك لە ناوچەكەدا درووست بكەن.


لوك پیتەرسۆن هەروەها گوتی: ئەوەی باسی لێدەكەین لێرەدا ئەوەیە چۆن جارێكی دیكە ئەو قەوارە سیاسییەی پێی دەوترێت عێراق دابڕێژرێتەوە، لەبەر ئەوەی قەوارەكە پارچەپارچە بووە و بەهۆی داگیركاری ئەمریكاوە وێران بووە و ئێستا دابەش بووە بۆ ناكۆكییەكی زۆر توندوتیژ و تائیفی و خوێناوی، بۆیە پرسیارەكە ئەوەیە چۆن ئەو قەوارەیە جارێكی دی دابڕێژرێتەوە و یەكێك لە چارەسەر لۆژیكییەكان ئەوەیە كە پێشنیارت كردووە، واتە شیعە بە تەنیا و سوننە بەتەنیا و كورد لە باكوور بە تەنیا جیا بن و دەوڵەتی خۆیان هەبێت و بەمە دەتوانرێت ئاسایش بۆ ناوچەكە باشتر دابین بكرێت، ئەمەش شتێكی لۆجیكییە، بەڵام لە رووی تیۆرییەوە—من وەك ئەكادیمیەك قسە دەكەم—ئەمە بەتایبەتی لە رۆژئاوا لەنێو شیكاراندا لە ولایەتە یەكگرتووەكان و رۆژئاوای ئەوروپا پێموایە بەسووك سەیركردن و لووتبەرزییەكی زۆر هەیە كە زۆر لە شیكاركارانی رۆژئاوا هەیانە، كاتێك باسی عێراق و سووریا و ئێران دەكرێت، بەوەی كە ناتوانن دەوڵەت درووست بكەن لەسەر بنەمای گرووپی تائیفی و نەژادی.

شايانى باسه پیتەرسۆن هەروەها گوتی: لە ولایەتە یەكگرتووەكان هەرگیز پێشنیاری ئەوەمان نەكردووە مەسیحییەكان بەجیا لە یەك بژین، پرۆتستانەكان لێرە بژین و كاسۆلیكەكان لەوێ بژین، هەموو قبووڵمان كردووە كە لە كۆمەڵگەیەكی فرەنەتەوە و فرەئایین و فرە زماندا دەژین، بۆیە قسە لەبارەی شتێك لەمە كەمتر ناكەین، بەڵام كاتێك دەڵێین عێراق بكرێت بە سێ هەرێمی فیدڕاڵی ئەوە تەنها بۆئەوەیە كە بەلانی كەمەوە چارەسەرێكی كورتماوە دەبێت بۆ كێشەكان، كە بەغدا پایتەختی ئەو عێراقە یەكگرتووە فیدڕاڵییە بێت و هەولێر پایتەختی هەرێمی فیدڕاڵی كوردستان بێت و شیعەكان و سوننەكانیش هەرێمی فیدڕاڵی خۆیان هەبێت، هەموو لەناو عێراقی یەكگرتوودا بن، ئەمە چارەسەرێكی باشە، ئایا ئەمە تەواو ئارام و باشە بۆ هەموو خەڵك، لەوانەیە وا نەبێت، دووبارە چ چارەسەرێك لە ناوچەكەدا لەسەدا سەد باشە، پێموایە دەبێت بەڕاستی باشترین هەڵبژاردە لەنێو بژاردەكاندا هەڵبژێرین و لەبیرمان بێت، دەبێت رێز لە كۆمەڵگە زۆر كۆن و دامەزراوەكانی وەك كورد و سوننە و شیعە بگیرێت، بەڵام ئەم رێزە هەمیشە هاوڕێی شیكارانی سیاسەت نییە لەم وڵاتانەدا.


لە كۆتایی قسەكانیدا لوك گوتی: كاتێك رووسیا و ئەمریكا لە ناوچەكەدا دژی یەكبوون، ئەمەش زیاتر لە رێگە جیاوازەكان بۆ چارەسەری كێشەی سووریادا خۆی دەبینێتەوە، ئەمریكا و ئیدارەی ئۆباما بەتایبەتی چەندین جار وتوویانە كە نابێت چارەسەر مانەوەی ئەسەد بێت لەبەر ئەوەی دیكتاتۆر و ستەمكارە و دەبێت لە حوكم لادرێت، بەڵام رووسیا تەواو پێچەوانەكەی دەڵێت، كەواتە چۆن ئەم دوو بۆچوونە فەلسەفی و سیاسییە جیاوازە یەكدەخەیت، ئەمە بۆ خۆی گرفتێكی گەورەیە لە ناوچەكەدا، بۆیە ئەمڕۆ شەڕی ناوخۆ بەردەوامە لە سووریادا و ئێران وەك یەكێك لە گەورەترین وڵاتانی شیعەی ئیسلامی لە جیهاندا هاتووەتە ناو هاوكێشەكەوە و پاڵپشتی رژێمی ئەسەد دەكات، بۆیە بەدڵنیاییەوە ئێران و ئەسەد و رووسیا هاوپەیمانییەكیان هەیە و ئەمریكا و سعودیە هەندێك لە گرووپە سوننەكان لە لایەكەی ترن و پێموایە هەڵسەنگاندنەكانت تەواو راستن و ئەم جەمسەربەندییەیە وایكردووە خەڵكی سووریا لەم بارە نالەبارەدا بژین و بۆ ماوەی چەندین ساڵە چارەسەری سیاسی نادۆزریتەوە بۆیان.

بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1059)