تاوەكو كوردستان رۆڵی سەركردایەتی و رێزگرتن لە كەمینەكان بنوێنێت ئەوا دەبێتە خاوەن كەیسێكی باش بۆ بەدەوڵەتبوون
پۆل رۆو پسپۆڕ هەروەها گوتی: جەنگەكان دەوڵەتانیان درووست كردووە، بەڵام جەنگەكان زۆر لە پێش سیستەمی دەوڵەتی مۆدێڕنیشەوە هەبوون، زۆر لەجەنگە خوێناوییەكان پێش جەنگی سی ساڵەی ئەوروپا روویانداوە و لەو كاتەشەوە زۆر جەنگی تر هەر روویداوە. بەڵام ئەو جەنگانە بە شێوەیەكی سەرەكی كۆتاییان پێهاتووە، كاتێك چارەسەرێكی سیاسی بۆ دانراوە، یان دەوڵەتی نوێ دامەزراوە، یاخود رێكخستنی نوێی دەسەڵات و سەربەخۆیی درووست كردووە. درووستكردنی دەوڵەتی نوێ بە پێویست نابێتە هۆی كۆتایی جەنگ، سەیری مێژووی دوورودرێژی پۆڵەندا بكەن كە چەندین جار دابەش بووە و درووستكراوەتەوە پێش ئەوەی ببێتە وڵاتێكی وەك ئەوەی ئەمڕۆ. یان سەیری دەوڵەتی ئەریتریا بكەن كە سەربەخۆیی خۆی لە ئیسۆپیا وەرگرت لە ئەنجامی جەنگی ناوخۆیی و پاشان لە جەنگێكی ترەوە تێوەگلا بۆ كەمتر لە دەساڵ پاش ئەوە، شەڕێك كە تا ئەمڕۆش چارەسەر نەكراوە. سەربەخۆیی كۆتایی بە جەنگەكان ناهێنێت، هەرچەندە لەوانەیە هەندێك لە كێشەكان چارەسەر بكات كە یەكەم جار بوونەتە هۆی روودانی شەڕەكە.
شايانى باسه رۆو هەروەها گوتی: ناتوانین بڵێین هەموو دەوڵەتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناتوانن نیزام لە ناو ناوچەكانی خۆیاندا بەرقەرار بكەن، هەرچەندە ئەوە راستە كە عێراق و سووریا ناتوانن ئەمڕۆ ئەمە بكەن. پێناسەیەكی تری گرنگی دەوڵەتی مۆدێڕن ئەوەیە كە لەلایەن دەوڵەتانی ترەوە ئیعترافی پێدەكرێت. ئەمەش بۆ من واتە دووبارە دانانەوەی سنوورەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێویستی بە ئاستێكی بەرز لە سازشە لە نێو دەوڵەتانی تردا بۆ شەرعیەتدان پێی. ئەمەش لە رێی ئیعترافی هاوبەش بۆ گۆڕانكارییەكان لە سنووری دەوڵەتەكان لەلایەن هەموو ئەو دەوڵەتانەی تێوەگلاون بەدیدێت، هەروەها لەڕێی دانپیانانی باشی خەڵكی ئەو دەوڵەتانە لە ریفراندۆمێكدا دێتەدی. قورس دەبێت ئاستێكی ئاوا لە شەرعییەتی دەرەكی لەم هەلومەرجەی ئێستادا لە باكووری عێراق و سووریا بەدیبێت، هەرچەندە من پێموایە لە داهاتوودا روودەدات.
لە درێژەی قسەكانیدا پۆل رۆو هەروەها گوتی: راستە كوردستانی عێراق تەنیا هێزی سەرەكی بووە كە توانیویەتی بەرەنگاری داعش بێتەوە لەسەر زەمین. بێجگە لە هەندێك هەوڵی حكومەتی عێراقی لە رومادی و دۆڵەكانی سەر رووباری دیجلە، پێشمەرگە تەنیا هێزی بەرەنگاری داعشی پیشانداوە. پێموایە كارێكی زۆر قورسە ئەگەر مەحاڵ نەبێت بۆ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كە حكومەتی هەرێمی كوردستان فەرامۆش بكات وەك سەرچاوەیەكی سیاسی سەرەكی لە ناوچەكەدا. تا حكومەتی هەرێمی كوردستان بەردەوام بێت لە پیشاندانی رۆڵی سەركردایەتی و رێز لە جیاوازییەكانی خەڵك لە نێو قەڵەمڕەوی دەسەڵاتی خۆیدا بگرێت، لە ناویاندا ئەو كەمینانەی كە كورد نین، ئەوا بەردەوام دەبێت لە درووستكردنی كەیسێكی باش بۆ بەدەوڵەتبوون، كە من دەزانم ئەمە هیوا و ئاواتی زۆربەی خەڵكی كوردستانە و من بەرزی دەنرخێنم ئەگەر رێز بۆ خەڵكی كوردستان و ئارەزوویان بۆ سەربەخۆیی ببێتە هۆی چارەسەرێكی گفتوگۆكراو بۆ خواستی لەمێژینەیان بۆ دەوڵەت.
لە كۆتایی قسەكانیدا پۆل گوتی: پێموانییە ئەمە بە زەروورەت چاوداخستن بێت لە ئاست واقیعەكە. جەختكردنەوە لە یەكپارچەیی ئەو دەوڵەتانە بەمانای داوای رێزیش لە كەمینە نەژادی و ئایینییەكانی ناوچەكە دێت. وەك ئەوەی ئاماژەم پێدا، هۆكاری بنەڕەتی پاشاگەردانی لە سووریا و عێراق نەبوونی رێزە بۆ جیاوازییە نەژادی و ئایینییەكان. ئەمەش هۆكاری ئەوەیە كە ئاواتی خەڵكی كوردستان بۆ سەربەخۆیی و بەدەوڵەتبوون ئیعترافی پێنەكرێت. دەوڵەتانی تەواو و رێكوپێك كە رێزی جیاوازییەكان لە كۆمەڵگەكانیاندا دەگرن، قۆناغێك دادەنێن بۆ بەڕێوەبردنی گونجاوی فرەیی لە ناو عێراق و سووریادا، یان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ بۆ هەر یەك لە گرووپە نەژادی و ئایینییەكان لەو كۆمەڵگەیانەدا. پێموایە دابەشكردنی عێراق و سووریا لەسەربنەمای ئەم دابەشبوونە جیۆپۆلیتیكیەی ئێستا و لە نێو ئەم شەڕە ناوخۆییەدا ئاشتی درێژخایەن بۆ ناوچەكە ناهێنێت، بەڵكو ئەوە ئەو رێزە درێژخایەنەیە بۆ جیاوازییە نەژادی و ئایینییەكان كە دەتوانێت ئەمە بكات.
بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1059)
