چارەسەری درێژخایەنی مەترسیی داعش لە ڕێككەوتنی ڕاستەقینەی دابەشكردنی دەسەڵاتدا بەرجەستە دەبێت

چارەسەری درێژخایەنی مەترسیی داعش لە ڕێككەوتنی ڕاستەقینەی دابەشكردنی دەسەڵاتدا بەرجەستە دەبێت
لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان كۆستانتینۆ پیسچێدا پسپۆڕ لەكاروباری عێراق لە زانكۆی میامی گوتى: پاش هێرشەكانی سەر پاریس ئیلتیزاماتی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە دژی داعش بەهێزتر بووە، بەڵام بەلای منەوە گۆڕانەكە ناكاتە گۆڕان لە ئاستی هەوڵەكانی پێشوو لە دژی داعش، بەڵكو زیاتر گۆڕانێكی گوتارییە. بۆ نموونە: فەڕەنسا پێشتریش ئامانجەكانی داعشی لە سووریا و عێراق بۆردوومان دەكرد، بەڵام دوای هێرشەكانی پاریس تەنیا ئاستی هەڵمەتە ئاسمانییەكانی زیاد كردووە. بەمانایەكی دی، ئەوەی ئێستا دەیبینین جەنگێكە لە نێوان هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بە سەركردایەتی ویلایەتە یەكگرتووەكان و رێكخراوێكی چەكدار بە ناوی داعش كە بانگەشەی دەوڵەتداری لە پێش هێرشەكانی پاریسەوە كردووە، هەرچەندە ئەم جەنگە لەوكاتەوە تا رادەیەك زیاتر بووە.


كۆستانتینۆ پیسچێدا هەروەها گوتی: مەترسی ئەوە هەیە رێكارە دژە تیرۆریستییەكان كە ئامانج لێی دڵنیاكردنەوەی ئاسایشی هاونیشتمانییانی ئەوروپییە، دیموكراسی كەم بكاتەوە. وڵاتانی دیموكراسی بە مانایەك هەمیشە رووبەڕووی ئاڵۆگۆڕێك دەبنەوە لە نێوان ئاسایش و ئازادییە مەدەنییەكاندا، لەبەرئەوەی رێكخراوە تیرۆریستیەكان سوودوەردەگرن لە سنوربەندییەكانی سەر دەسەڵاتی پۆلیسی دەوڵەت بۆ وەرگرتنی خەڵك و رێكخستن و ئەنجامدانی هێرشەكان. درووستكردنی هاوسەنگی لەنێوان ئەم دووانەدا گرفتێكی جددییە و هەڵەكردن لەلایەنی ئەمنییەوە هەروەكو ئەو كێشە پێچەوانەیە مەترسیدارە كە زۆر هەست بە رازیبوون بكەیت، واتە دەزگایەكی ئەمنی زۆر سەركوتكار وادەكات تا رادەیەكی زۆر مەحاڵ بێت بۆ رێكخراوە تیرۆریستییەكان كار بكەن، بەڵام ئەمە باجی زۆری دەبێت لەسەر سنوورداركردنی ئازادییەكان كە هاونیشتمانییانی ئەوروپی شانازی پێوەدەكەن. ئەمەش بە بۆچوونی من سەركەوتنێكی زۆر تاڵە.

شایانی باسە پیسچێدا هەروەها گوتی: لە سەرەتای ئەم ساڵەوە بەردەوام داعش لە عێراق و سوریادا ناوچەكانی ژێردەستی لەدەست دەدات، بەپێی هەندێك لە هەڵسەنگاندنەكان، داعش لە نێوان مانگی یەك و مانگی شەشی ٢٠١٥دا ١٠ ناوچەی لەدەستداوە كە پێشتر لە دەستیدا بووە، بەردەوامیشە لەدەستدانی ناوچەكان لە مانگی حەوتەوە تا ئێستا. بۆیە شتێكی مەعقوولە بڵێین: داعش یارییەكی مەترسیدار دەكات (گۆڕان لە هەرێمایەتییەوە بۆ جیهانی) و هەوڵێكی بێ هیوایە بۆ پێچەوانەكردنەوەی ئەو ئاڕاستە خراپەی. بەداخەوە لەم قۆناغەدا زانیاریمان نییە لەسەر بڕیاردانە ناوخۆییەكانی داعش. لەهەر حاڵێكدا بێت، ئەگەر هەیە كە ئەم گۆڕانی ستراتیژییەی داعش بۆ بە ئامانجكردنێكی جیهانی (ئەگەر هەبێت) پێش رزگاركردنی شنگال رووی داوە وەك ئەوەی كە پلانی هێرشی بۆ سەر میسر و لوبنان و پاریس ماوەیەكی خایاند.
لە كۆتایی قسەكانیدا كۆستانتینۆ پیسچێدا هەروەها گوتی: گەڕانەوەی ئەو شەڕكەرە بیانییانەی ناو داعش بۆ وڵاتی خۆیان هەڕەشەیەكی جددی دروستدەكات، كە دەبێت بە زیادكردنی سەرچاوەكانی پۆلیس و دەزگە ئەمنییەكان كە تەرخانكراون بۆ ئەوە، چارەسەر بكرێن. ئەمە دیاردەیەكی نوێ نییە، بەڵام رێژەكەی تا ئێستا هاوشانی نەبووە و بە دڵنیاییەوە زیاترە لەوەی كە بینیومانە لە ماوەی داگیركردنی عێراق لەلایەن ویلایەتە یەكگرتووەكانەوە. گرنگە ئەوە بزانین كە ئاستی هەڕەشەكان كە لەلایەن شەڕكەرە بیانییەكانەوە كراوە، زیاترە لە پاش جەنگی ناوخۆیی سووریا و عێراقەوە. ئەگەر «خەلافەتی داعش» هەڵبوەشێندرێتەوە، ئەوا شەڕكەرە بیانییەكان بۆ پاراستنی دەوڵەتە نوێیەكەیان ناچاردەكرێن و بواریان بۆ دەڕەخسێت ئەركەكانیان لەهەر شوێنێك كە بۆیان دەكرێت، ئەنجام بدەن، لەناویشیاندا ئەو وڵاتانەی لێوەی هاتوون.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1058)
Top