32 rêxistinên civaka sivîl banga derxistina grûpên çekdar ji Efrîn û gundên wê dikin û daxwaz dikin rê li pêş vegera derbiderên Efrîn bê vekirin û Efrîn bikeve bin parastineke navdewletî.

32 rêxistinên civaka sivîl di raportekê de belav kir, herêma Efrînê ji navend Efrîn, 7 navçe û bêhtir ji ji 366 gundan pêk tê û berî dagîrkirina Tirkiyê dora 700 hezar kes tê dijîn û rêjeya Kurdan tê de ji sedî 96 bû. lê piştî salekê û 3 mehan ji dagîrkirinê niha rewşa Efrînê têk çûye û dizî, talan, revandin û kuştina welatiyan bi awayekî berfereh belav bûne, vê yekê hîşt beşek mezin ji xelkê Efrînê koçber û derbider bibe.

Di raportê de hatiye, piştî rawestandina operasyonên leşkerî li Efrînê, artêşa Tirkiyê di 6ê Nîsana 2019an de 15 xanî ligel dibistan, goristan û avahiyên giştî yên gundê Cilbirê hilweşandin û dest bi avakirina dîwarê dabeşkirina Efrînê û cudakirina wê ji Sûriyê li gundên çiyayê Lêlûnê kir.

Rêxistinên civaka sivîl di raporta xwe de dibêjin, bi avakirina dîwar re, Efrîn bû 2 beş, beşek ji navenda Efrînê, 7 navçe û 349 gundan pêk tê û beşa duyem jî 12 gund in û di bin kontrola rêjîma Sûriyê û hêzên Rûsî de mane.

Ew 32 rêxistin hişyariyê didin ku vê rewşê metirsiyeke mezin li ser xelkê Efrînê çê kiriye, ji wan metisiyan jî:

1- Koçkirin, revandin û kuştina Kurdan li ser nasnameyê ji aliyê grûpên çekdar ên ser bi artêşa Tirkiyê ve tên kirin.

2- Efrîn ji Sûriyê û ji bazna xwe ya Kurdî tê cudakirin û bi ser dewleta Tirkiyê dikeve.

3- Efrîn bûye çiravek ji hemû mîlîşyayên terorist re û bûye meydaneke şer û siyasetên tolvedanê li ser Kurdên Efrînê tên meşandin.

4- Rojane revandin, kuştin, binpêkirinên mirovî, şewitandina dar û berhemên çandiyên û ferzkirina bacan li ser welatiyan tên kirin, ku heta niha zêdetir ji 1500 kesî hîna girtî ne.

Ew 32 rêxistin daxwaz dikin:

1- Projeya avakirina dîwarê cudakirin û dabeşkirina Efrînê yekser bê rawestandin û encûmenên xwecihî yên Efrînê bên aktîvkirin û piştevanîkirin, da ku bi awayekî kirdarî bi rola xwe rabin.

2- Grûpên çekdar ji gund, navçe û bajarê Efrînê bêne derxistin û sînorek ji revandina welatiyan bi armanca standina pereyan û ferzkirina bacan bê dayîn. Herwiha kesên van kiryaran dikin bên dadgehkirin û herêma Efrînê radest kurên wê bibe.

3- Sînorek ji belavbûna çekan di nava koçberên hatine Efrînê de bê danîn û destdanîna bi zora çek li ser malên xelkê Efrînê yên resen ji aliyê koçberên hatine Efrînê bê qedexekirin.

4- Fişar li rêjîma Sûriyê û HSDê bê kirin, ji bo rê li pêş vegera derbiderên Efrînê yên li kampên devera Şehbayê dimînin vebe.

5- Parastineke navdewletî ji herêma Efrînê re hebe û bikeve çarçoveya herêma ewle.

6- Rê li pêş rêxistinên navdewletî, sivîl û xwecihî û dezgehên ragihandinê bê vekirin, bi azadî û bê fişar li Efrînê kar bikin.

7- Rewşa koçberên Xûtaya Şamê û navçeyên din ên Sûriyê yên li Efrînê bicih bûne bê asayîkirin û riya vegera wan bo navçeyên wan bê vekirin.

8- Proseya guhartina demografî li Efrînê bê rawestandin.

K24